2 ALGEMEENE THEORIE DER VLOEISTOFFEN. 



De beschouwing der werkelijke hieria plaats grijpende bewegingen biedt 

 voor de toepassing van het beginsel der gelijkvormiglioid groote moeilijkheden 

 aan. In die grenslaag toch verliest de moleculaire druk zijne beteekenis. Wij 

 zullen ons daar een laugzamen overgang van vloeistof tot damp moeten voor- 

 stellen. Wanneer wij dus de kracht, welke een molecuul op een bepaalde plaats 

 in de grenslaag naar binnen trekt — volgens de door Prof. van der Waals 

 eveneens gevolgde methode van Laplace — bepalen willen, moeten wij de wet 

 kennen, volgens welke de dichtheid in de grenslaag verandert ; en deze wet 

 zelf hangt weer samen met de wet, volgens welke de kracht, waarmede een 

 molecuul naar binnen wordt getrokken, bij het doorloopen van de grenslaag 

 verandert. 



Wanneer men nu, om tot de beschouwing van gelijkvormige bewegingstoe- 

 standen te geraken, zonder bewijs reeds de onderstelling maakt, dat de dichtheid 

 in de grenslaag, bij gelijkvormige toestanden van de vloeistof en den damp, bij 

 verschillende stoffen ook gelijkvormig verandert, zoo zullen toch in het algemeen 

 de krachten, in de eene vloeistof op elk punt van de grenslaag werkende, niet 

 in eene vaste verhouding staan tot de krachten, op een overeenkomstig punt 

 van de grenslaag bij de andere vloeistof. En wanneer aan deze voorwaarde niet 

 voldaan is, kan men het beginsel van de gelijkvormigheid in de beweging niet 

 toepassen. 



Wij zullen nu nagaan hoe men tot een bewegingstoestand kan geraken, waar- 

 door de werkelijke uitwisseling der moleculen tussciien damp en vloeistof iu de 

 grenslaag vervangen kan worden, zonder — ten minste in eerste benadering — 

 verandering te brengen iu den bewegingstoestand van de vloeistof en van 

 den damp. 



Slechts bij uitzondering zal het gebeuren dat een molecuul de grenslaag door- 

 loopt, zonder tot botsing met andere moleculen te geraken; het zal dan- onder 

 de werking van de kracht, die het naar de vloeistof terugtrekt, een gedeelte van 

 zijne levende kracht, in de richting loodrecht op de grenslaag, verliezen ; wan- 

 neer de hoeveelheid van levende kracht iu deze richting niet voldoende is om 

 den arbeid der krachten over den geheeleu weg in de grenslaag te overwinnen, 

 zal het naar de vloeistof terugkeeren, alsof het eenvoudig, als tegen een vasten 

 veerkrachtigen wand, teruggekaatst werd tegen een vlak, evenwijdig aan de grens- 

 laag, dat wij kortheidshalve den vloeistofspiegel zullen noemen. Hetzelfde blijft 

 het geval, wanneer er geen andere botsingeu voorkomen dan zulke, waarbij de 

 normaal op het raakvlak der beide moleculen bij de botsing evenwijdig is aan 

 ilen vloeistofspiegel. In 't algemeen zal echter de beweging der moleculen, lood- 

 recht op den vloeistofspiegel, door de botsing gewijzigd worden. Het kan ge- 



