4 ALGEMEENE THEOEIE DEK VLOEISTOFFEN. 



thermndj'iiamische oppervlakkeu hebben onderling de eigenschap der affiniteit en 

 de reductiefactoren van druk, volume en temperatuur zijn de waarden van deze 

 grootheden in den kritischen toestand. 



Tegelijker tijd volgt in ons geval uit het beginsel der gelijkvormigheid terstond 

 geheel algemeen, dat, wanneer men voor een bepaald aantal moleculen van een 

 willekeurige stof, ten gevolge der botsing, eene splitsing in een damp- en vloei- 

 stof-volume verki'ijgt, dit voor een overeenkomstig stelsel van moleculen van een 

 andere stof op dezelfde wijze en onder een overeenkomstigen druk zal geschieden, 

 waardoor de wet der overeenkomstige dampspanningen, of, wat hetzelfde is, van 

 de gelijkvormigheid der grenslijnen, geheel algemeen is afgeleid. 



Deze stellingen blijven geldig onafhankelijk van alle physische samenkoppeliugen. 



Het schijnt mij, dat hiermede een tweede stap in de uitbreiding van de theorie 

 van Prof. van der Waals verkregen is. Immers, bij onze vroegere onderstel- 

 ling kwamen wij slechts tot de gevolgtrekking, dat b voor alle gelijkvormige 



configuraties eene zelfde functie van — is. Wij merkten op, dat in eene tweede 



benadering tot de voorstelling van de werkelijke isotherme ook gelet zou moeten 

 worden op den invloed van samenkoppeliugen van moleculen. Dientengevolge 

 moest a in 't algemeen afhangen van de temperatuur en het volume ; dan zal echter 

 ook R niet meer standvastig gesteld mogen worden, daar dit slechts het geval 

 is wanneer men afzonderlijk bewegende moleculen beschouwt. In dit laatste geval 

 stelt R het product voor van het aantal moleculen met de gemiddelde levende 

 kracht der voortgaande beweging van één molecuul. Wanneer er echter samen- 

 koppelingen plaats grijpen, vormen de gekoppelde moleculen een tusschentoestand 

 tusschen één molecuul met dezelfde levende kracht van voortbeweging als de 

 overige enkele moleculen en twee moleculen elk met dezelfde levende kracht 

 van voortbeweging. Dan is R dus ook eene functie van het volume en de tem- 

 peratuur. Eindelijk moet in het geval, dat de krachten in het inwendige van 

 de vloeistof niet voortdurend met elkaar in evenwicht zijn, ook de botsingsfunctie, 



behalve van de verhouding van — , van de temperatuur afhangen. 



Wij komen echter, van onze onderstelling uitgaande, tot de slotsom, dat deze 

 van de temperatuur en het volume afhankelijke grootheden in overeenkomstige 

 toestanden van de stof dezelfde functiëu van de gereduceerde temperatuur en het 

 gereduceerd volume zijn, en vinden daardoor in het bizonder ook terug, wat door 

 Prof. VAN DER Waals, p. 93 van zijn onderzoek „Over de coëfficiënten van 

 uitzetting en samendrukking" wordt opgemerkt, namelijk „De grootheid Z», die bij 

 volumes, die grooter dan 8-maal het moleculair volume zijn, gelijk is aan 



