MONSTRUOSITEIT EENER SLOEM VAN CYPRIPEDIUM VENUSTUM Wall. D 



nl. bij Dendrobiiim Walllchü mot vorming van oen nieuwe bloem in den oksel 

 ■van het afgescheiden kelkblad, waargenomen door Magnus (SitziingsbericJite 

 des BotanischcH Vereins in Brandenburg, Sitzuncj vom 28 Mei 1870, ref. : 

 Bot, Zeit. 1879, p. 707. De schrijver leidt daaruit af, dat bij Orchideën niet, 

 zoo als bij vele Rosaceën, Pomaceën enz., het onderstandig vruchtbeginsel ge- 

 vormd wordt door een holle as, waarbinnen de vruchtbladon en op welks 

 rand de verdere bloemdeelen geplaatst zijn, maar dat deze laatste in dit geval 

 beneden geïnsei'eerd en met hunne oppervlakte vergroeid zijn. In onze bloem 

 is evenwel, even als normaal bij Cypripedium, geenerlei torsie van hetovarium 

 aanwezig, enkel de gewone overbuiging, en zoo kan hier aan antholyse als de 

 genoemde niet worden gedacht, want het extra dekblad staat juist aan de tegen- 

 overgestelde zijde van de plaats die het voorste kelkblad heeft opengelaten. Dit 

 laatste moet dus als geaborteerd, en het extra dekblad als een 

 nieuw bijgekomen orgaan worden beschouwd. 



Toch schijnt mij in dit extra dekblad, op welks morphologische natuur wij 

 nog nader zullen terugkomen, de aanleidende oorzaak voor de geheele monstro- 

 siteit gelegen te zijn. Dit tusschengeschoven blad stoort namelijk de normale 

 symmetrie. In de gewone bloem staat het achterste (dubbele) kelkblad aan de 

 overzijde van het normale schutblad en volgt daarop in de orde van het ont- 

 staan. In de monstrositeit neemt het extra schutblad diezelfde plaats ten opzichte 

 van het normale schutblad in, en er zouden dus, zonder verdere verandering, 

 twee organen, ui. het extra schutblad en het achterste kelkblad, onmiddellijk 

 na elkander aan dezelfde zijde der as voorkomen. Dit nu, stel ik mij voor, wordt 

 ontgaan door de scheiding van het oorspronkelijk dubbel kelkblad in zijne beide 

 bestanddeelen, m. a. w.: het nieuwe, in onmiddellij ken vooraf gang- 

 en aan dezelfde zijde tusschengeschoven orgaan scheidt de 

 bestanddeelen van het dubbel blad van elkander, en drijft ze 

 naar hunne oorspronkelijke plaatsen terug. Eene, hoezeer niet vol- 

 komene, analogie voor zoodanigen invloed meen ik te vinden in de omstandig- 

 heid, dat zelfs typisch enkelvoudige organen, zoo als de voorbladen der Gramineën^ 

 Trideën, enz. (zie o. a. Eichler, Blilthendiagramme I, p. 21) onder den invloed 

 van een nabijstaand orgaan (bij deze de as) tweekielig en zelfs geheel verdubbeld 

 kunnen worden. Indien dit door den mechanischen invloed van een nabijstaand 

 orgaan kan plaats hebben, dan is de onderstelling zeker niet te gewaagd, dat 

 zulks kan geschieden, onder vergelijkbare, hoewel niet geheel identieke omstan- 

 digheden, met een orgaan, dat in oorspronkelijken aanleg reeds samengesteld is. 



Wordt eens aangenomen, dat de twee kelkbladen der monstrositeit de oor- 

 spronkelijke bestanddeelen van het achterste kelkblad der normale bloem ver- 



