48 

 ,, vili ? Per le quali cose a me sembra elegantissima la sen- 

 „ tenza di Platone , o di chi altro si voglia , il quale es- 

 „ sondo stato per tempesta sbalzato dall'alto mare su terre 

 ,, ignote, e in lidi deserti, allorché tutti stavano paurosi 

 „ de' luoghi non conosciuti, osservò , secondo che dicono, 

 „ certe figure geometriche in suU' arena descritte: le quali 

 „ com'egli vide ^ gridò che stessero pur di buon' animo, 

 ,, perchè egli vedeva vestigie d' uomini. Il che certo argo- 

 ,, mentava non dalla coltura de^ campi, ch'era a vedersi , 

 ,, ma dagli indizi della sapienza . Perchè , o Tuberone , 

 „ sempre a me piacquero e la dottrina, e gli uomini eru- 

 „ diti , e questi tuoi studi (2) ,, . Aggiungerò due altri 



(2) Il testo latino corrispondente alla traduzione riportata di sopra è qtieplo : 

 (prima Ediz. Roma 1822 p. 48, § XVII.). Quid porro aut praeclaruin putel in 

 rebus humanis , qui haec deorwn regna perspexerit? aut diulurnum qui coguo- 

 verit quid sit aetcrnum ì aut gloriosum qui fideril quani parva sit terra , pri- 

 mum universa , deinde ea pars eius quam hoinines incolant ; quamque nos in 

 exigua eius parte adjixi , plurimis ignotissimi geiìtibus , sperenms tamcn no- 

 strum nomcn volitare et vagati latissime ? Agros vero et aedijicia et pecudes 

 et immensum argenti pondui atque aurì qui bona nec palare iiec appellare so- 

 leat , quod earum rerum videalur ei levis J ructus , exiguus usus , inccrtus do' 

 niinatus, saepe etiam teterrimorum hominwn immensa possessio ì Quam est /tic 

 Jòrlunatus putaiidus , cui soli vere liceat omnia non Quirilium , sed sapien- 

 tium jui e prò suis viudicare ! nec civili nexo , sed communi legc nalurae, quae 

 vetat ullam rem esse cuiusquam nisi eius qui tractare et uli sciat : qui imperia 

 consulatusque nostros in necessariis non in expetendis rebus , muiicris J'ungendi 

 gratia subeundos , non praemiorum aut glori ae causa adpetendos putet : qui 

 denique, ut AJ'ricanum avum meum scribit Calo solituni esse dicere, possit idem 

 de Se praedicare , numquam se plus agere, quam nikil cum ageret ; nmnquiun 

 minus solum esse , quam cum solus esset. Quis enim palare vere potest plus 

 egisse Dionysium tum cani omnia nìQliendo ei ipuerit civibus suis tibertaleni , 

 quam eius civcmArchimedem cum islam ipsam Sphaeram, nihil cum agere vide- 

 retur, de qua modo dicebalur, effeceril? Quis aulem non niagis solus esse qui 

 in foro turbaque quicum conlojjui libeat non liabeanl,quam qui nullo arbitro vel 

 secum ipsi loquantur, i'el quasi doctissimorum homìnum in concilio adsint, cum 

 eorum inventis sciplisquc se oblectent? Quis vero diviliorem quemquam pulci, 

 quam cum cui nihil dcsit, quod quidem natura desideret? aut polenliorem quuni 

 illum,qui omnia quae expetat consequalur? aut beatiorem quam qui sit omni per- 

 turbatione animi libei alus ? aut /ìrmiorejortana, quam qui ea possideal, quae 

 sccun , ut aiunt , vel e naufragio possit ejferre. Quod aulem impcrium , qui 

 magistralus , quod reguum polest esse praestanlius , quam despicieulcm omnia 

 huniana , et infcriora sapienliii ducenlem , nihil unquam nisi sempilernum et 

 divinum animo volutare ? cui persuasum sit , appellari celeros homincs , esse 

 solos eos qui essent politi proprtis humanilatis artihus? Ut inihi Plalonis illud. 



