273 



zelfs 11 m.M. en vau het drietal » anderhalve" kapsels — d. w. z. 

 dubbelkapsels, waarvan slechts de ééne helft een ei bevat — 

 kwamen twee in dit deel voor. 



Tegen het einde van het synoion deed zich een groote onregel- 

 matigheid voor, waarvan de volgende opgave een overzicht geeft: 

 kapsel met ei — 350 l ) — 114 — groot en klein leeg kap- 

 sel — 37 — kapsel met ei — 125 — leeg kapsel — 19 — 

 leeg kapsel — 21 — kapsel met ei — 123 — klein leeg kapsel 

 en kapsel met ei — 90 — kapsel met ei — 115. Nu volgden 

 op zeer verschillende afstanden van elkaar 40 leege kapseltjes ; 

 naar het einde toe namen zij regelmatig ,in grootte af, van 17 bij 

 15 m.M. tot 7 bij 6 m.M.; de laatste veroorzaakten dus geen 

 verdikking meer van de streng, maar vormden slechts een holte 

 daarin. 



Op plaat XI, XII en XIII vindt men photographieën van een 

 en ander, dat hierboven beschreven is. 



Mij resten nog eenige woorden over de vorm- en volumen- 

 veranderingen van de kapsels, Uit metingen blijkt, dat de stren- 

 gen, wanneer zij twaalf uur oud zijn, niet dikker worden, maar 

 of zij bij de geboorte dunner waren dan toen ik ze voor het 

 eerst kon onderzoeken, is mij onbekend. Ik heb reeds medege- 

 deeld, dat de kapsels haar oorspronkelijken vorm — ovaal in de 

 richting van de lengteas van de strengen — spoedig in een dwars- 

 ovalen veranderen. Den 19 den September, 's avonds half 9, dus 6 

 etmalen na het leggen, leverden eenige opvolgende eieren van 

 een willekeurig genomen snoer de volgende maten: 18,5 bij 19; 

 19,5 bij 19; 17,5 bij 19,5; 19,5 bij 19; 19,5 bij 19,5; 18,5 bij 

 18,5; en op 27 Sept. kreeg ik de volgende: 19 bij 23; 22 bij 

 22; 21 bij 20; 21 bij 22; 22 bij 24 m.M. Vergelijken we deze 

 beide reeksen met die van pag. 5, dan constateeren wil de geleide- 

 lijke volumentoename ; hoogstwaarschijnlijk is deze het gevolg van 

 de wateropname door de laag, die het ei onmiddellijk omgeeft. Zoo- 

 als ik reeds meermalen deed opmerken, wordt deze laag voorgesteld 



1) üe getallen stellen de lengte van de verbindingsstrengen voor 



