Lil 



Voor een belangrijk gedeelte is het hier medegedeelde slechts een be- 

 vestiging van door Gaupp reeds beschreven feiten. Gaupp laat echter het 

 kraakbeen blijvend inet den Processus paroticus (welke hij dan Crista 

 parotica noemt) versmelten. Zooals reeds gezegd, is dit niet juist, in zoo- 

 verre het bij volwassen Lacertilia nog terug te vinden is. 



Voor uitvoeriger schildering van het Intercalare kan ik verwijzen naar 

 de aflevering van Spengel's Zoologische Jahrbücher, welke dezer dagen 

 zal verschijnen. 



Een grootere overeenstemming met toestanden bij lagere, typisch hyostyle 

 Vertebraten, kon ik niet vinden. Wel schijnt onder de Sauropsiden Sphe- 

 nodon in hoofdzaak met de Lacertilia overeen te stemmen. Het uitsteeksel 

 der Columella auris, waaruit het Intercalare ontstaat, bestaat ook nog bij 

 Crocodilia, waarschijnlijk bij vogels. Moeilijker is de vergelijking met Zoog- 

 dieren, maar ook daar bestaat in het Intercalare (Dreyfuss) of Laterohyale 

 (Broman) een mogelijk homoloog kraakbeenstuk. 



Wij hebben dus hier te doen met een oud uitsteeksel der Columella 

 auris. Een andere zaak is het echter, de vraag te beantwoorden, of wij 

 ook in de beschreven hyostylie der Lacertilia, welke door dit uitsteeksel 

 tot stand komt, een zeer oude toestand moeten zien. 



Het antwoord hierop zal wel onzeker moeten luiden, totdat ook bij 

 andere Sauropsiden meer hierover bekend zal zijn. Vooral echter is hier- 

 voor van beteekenis of men de beweeglijke bevestiging van het Quadratum 

 aan den schedel (de Streptostylie) bij Lacertilia als zeer oud en oor- 

 spronkelijk beschouwt of daarentegen de hagedissen wil laten afstammen 

 van Sauropsiden met een onbeweegbaar aan den schedel bevestigd Qua- 

 dratum (Monimostylie). 



Dit laatste wordt o. a. nog betoogd door Gadow. Hij beroept zich er 

 op, dat deze toestand voorkomt bij de Amphibia, bij vele Sauropsiden, 

 o. a. Rhijnchocephalia, Theromorpha, Chelonia, Crocodilia, bij zeer oude 

 vormen als Eryops, Cricotus, Hylonomus. Daartegenover is het aantal 

 groepen met een beweeglijk Quadratum veel minder groot. Het zijn de 

 Pythonomorpha, Lacertilia, Ophidia, vogels en de Zoogdieren. 



Bij de weinige zekerheid welke omtrent de stam vormen der Amnioten 

 bestaat, komt dit argument mij echter onvoldoende voor. Bovendien be- 

 hoort Sphenodon, de eenige nog legende en daardoor beter bekende 

 Rhynchocephalier, zeker afgeleid te worden van een stamvorm met een 

 tegen den schedel beweeglijk Quadratum. Het bij Sphenodon compacte 

 pterygoid-quadratum -complex vertoont namelijk bij de embryonen dezer 

 soort een duidelijk gewricht met gewrichtskraakbeen tegen het basi- 

 sphenoid (Howes en Swinnerton). Dit gewricht heeft nu bij Sphenodon 

 geen beteekenis meer, daar Quadratum en Pterygoid vast aan den schedel 

 bevestigd zijn; het kan niet anders zijn als een erfstuk uit tijden, toen 

 het Pterygoid, en dus ook het vast daarmede verbonden Quadratum, 

 tegen den schedel beweeglijk waren. Men zal toch niet willen aannemen 

 dat bij embryonen een gewricht ontstaat, dat nooit gefunktionneerd kan 

 hebben. Bovendien bestaan bij Sphenodon nog restes van het gewricht 

 tusschen Quadratum en Intercalare, dat bij de Lacertilia voorkomt. Bij 

 de Lacertilia treedt ook het Pterygoid-Basisphenoid-gewricht in volle ont- 

 wikkeling op, waarvan ik zooeven het voorkomen bij Sphenodon embryonen 

 vermeld heb. Men moet het vaste pterygoid-quadratum van Sphenodon 

 dus zeker afleiden van den beweeglijken toestand dezer skeletdeelen bij 

 de Lacertilia. 



De streptostyle vormen hebben dan echter beslist een zeer ouden oor- 



