terwijl het geslachtsapparaat een maximale graad van ingewikkeldheid 

 heeft verkregen. Volgens zijne opvatting zou dus de phylogenese der 

 Plathelminthen niet loopen over Polychaeten, Oligochaeten en Hirudinëen, 

 maar zou het platwormtype reeds vroeg een afwijking geweest zijn van 

 de oorspronkelijke coeloomvoerende stamvormen, terwijl in den loop 

 van dat ontwikkelingsproces successief ook de tegenwoordige Oligochaeten 

 en Hirudineën zijdelings zouden ontsprongen zijn. 



De Heer Loman zal kort zijn. Hij wenscht aan de vergadering te 

 vertoonen de eerste jaargang (1901) der afdeeling Zoölogie, van het door 

 de »Royal Society of London" uitgegeven reuzenwerk : International 

 Catalogue of Scientific Literature, twee statige boekdeelen van 1528 

 bladzijden. Het eerste deel is eene opsomming der volledige titels, al- 

 phabetisch gerangschikt naar de namen der schrijvers. Het telt slechts 

 ^68 bladzijden. Het tweede deel is het belangrijkste. Door de verdeeling 

 in tal van genummerde onderafdeelingen, van verrassend eenvoudige 

 inrichting, is het thans mogelijk met zeer weinig moeite zich op de 

 hoogte te stellen van de literatuur in elk onderdeel der zoologische 

 wetenschap. De inhoud, met die van andere dergelijke geschriften ver- 

 geleken, munt door groote volledigheid uit, zooals uit een ingesteld 

 onderzoek is gebleken. Wij mogen dus deze uitgave op bibliographisch 

 gebied als eene zeer belangrijke begroeten, en het is te hopen, dat zij 

 weldra in de voornaamste bibliotheken zal te raadplegen zijn. De be- 

 trekkelijke hooge prijs toch is een hinderpaal voor groot debiet. 



De heer van il roemen sprak over de verspreiding van enkele 

 planktonvormen in de Noordzee. Het planktonmateriaal, dat sedert Nov. 

 1902 op de termijnvaarten en vischtochten, van wege het Rijksinstituut 

 voor het onderzoek der zee verricht, in de zuidwestelijke Noordzee be- 

 zuiden 55° NB en westelijk van 6° OL verzameld werd, gecombineerd 

 met opgaven omtrent het voorkomen van planktonvormen in de Noordzee 

 en het Kanaal, waarvoor als bronnen dienden de verschillende verhande- 

 lingen van Cleve, talrijke mededeelingen in het Journal of the Mar. 

 Biol. Ass. te Plymouth, en de reeds verschenen Bulletins van het Inter- 

 nationale Onderzoek der Zee, had spreker talrijke gegevens verschaft ter 

 beantwoording van de vraag of het Eng. kanaal en de zuidwestelijke 

 Noordzee beschouwd mogen wox-den als de weg, waarlangs plankton uit 

 den ingang en het westelijk deel van het Kanaal met den Kanaalstroom 

 in de Noordzee wordt binnengevoerd , zooals door Cleve mogelijk en 

 bewezen geacht werd. Na een overzicht gegeven te hebben van de hy- 

 drografische verhoudingen in de Noordzee wensebte spreker de aandacht 

 meer bepaaldelijk op het verschijnsel te vestigen, dat een aantal orga- 

 nismen aanwezig zijn in het plankton èn van de noordelijke Noordzee 

 èn van het westelijk deel van het Kanaal, maar dat diezelfde vormen in 

 het tusschen liggende gebied ontbreken. Vooral opmerkelijk is deze bij- 

 zonderheid, waar het soorten geldt, die in de eerstgenoemde gebieden 

 tot de zeer gewone en talrijk voorkomende behooren. 



Het eerst was spreker op dit verschijnsel gewezen, doordien in het 

 plankton van de noordwestelijke stations der termijnvaarten steeds een 

 andere Oithona-soort aangetroffen werd dan op de zuidwestelijke stations; 

 de eerste was O. similis, de tweede O. nana. Eerstgenoemde soort is 

 voor het noordelijk Noordzeeplankton typisch, maar komt ook in den 

 geheelen Atl. Oceaan en in het westelijk deel van het Kanaal talrijk en 



