298 



Dergelijke vischjes werden er echter slechts weinige verkregen in verhou- 

 ding tot het groote aantal van kleine haringen van grooter afmeting en vooral 

 ook in vergelijking met het zeer groote aantal haringlarven van den vorm 5. 

 Verreweg het grootste aantal haringlarven werd op het Hollandsch Diep in 

 het laatst van Maart waargenomen en deze behooren bijna zonder uitzondering 

 tot een en hetzelfde type: hun lengte bedraagt 45 a 48 m.m. (met de staartvin 

 gemeten) hun breedte 4i/o a 5 m.m. en ook wat de andere maten betreft komen 

 zij bijna volkomen met elkander overeen. Zij zijn tegen het eind van Maart niet 

 ver meer van het oogenblik verwijderd, waarop zij den blijvenden haringsvorm 

 zullen aannemen; het grootste deel hunner gedaanteverwisseling hebben zij 

 dan achter zich en dit proces grijpt dus in de wintermaanden plaats: het 

 moeten dus larven zijn van een winterharingras. De overeenstemming dezer 

 larven met diegene, welke Heincke beschrijft als de grootere in de Kieler Bocht 

 voorkomende haringlarven is volkomen : de groote daar in Maart en April 

 aangetroffen haringlarven zijn afkomstig van de zoogenaamde zee- of winter- 

 haring, die van Augustus afaan kuitschiet en welks broed 7—9 maanden 

 noodig heeft om zich tot een jong haringje in het kleed der volwassenen te 

 ontwikkelen. De meening, tot welke wij reeds vroeger gekomen waren door het 

 ontbreken van rijpe haringen in grooten getale, door het onbekend zijn der 

 paaiplaatsen op de door ons onderzochte rivier, dat nl. de jonge haringen van 

 het Hollandsch Diep daar niet geboren, maar uit zee de rivier zijn opge- 

 zwommen, die meening verkrijgt men dus ook geheel onafhankelijk uit een 

 vergelijking van den gewonen larf vorm van het Hollandsch Diep met dien van 

 de Oostzee-winterharing, zooals hij door de onderzoekingen van Heincke i) 

 zoo goed bekend is geworden ^). 



De groote massa van de zeebliek van het Hollandsch Diep is dus visch, 

 afkomstig van een winterharing, van een zeeharing, van een Noordzeeharing. 

 De groote massa, maar niet alle. De 31 a 28 m.m. lange larven, die in de 

 tweede helft van Juni in de kuilen werden aangetroffen, zijn niet in het na- 

 jaar, maar ongetwijfeld in het voorjaar geboren: dat zijn dus larven van een 

 voorjaarsharing, van een kustharing. Waar deze haar paaigronden heeft en 



1) Heincke, Die Varietaten des Herings. Jahresber. der Commiss. zur Unters. der 

 deutschen Meere. IV— VI. 1878. S. 41—132. 



Heincke, Idem. Zweiter Theil. Ibidem. VII— XI. Abth. I. 1882. S. 1—84. 



2) In Mei 1888 bezocht Dr. Heincke Leiden en was ik in de gelegenheid hem de 

 haringlarven, die op het Hollandsch Diep verzameld waren, te laten zien : op het eerste 

 gezicht sprak hij zich zeer beslist uit voor de meening, dat het hier naar binnen ge- 

 dreven broed van een Noordzeeharing gold. 



Noot bij de correctie der drukproef. 



