300 



of deze zich in brakwater bevinden, zooals die der Oostzee-voorjaarsharingen, 

 daaromtrent zou het gewaagd zijn een meening uit te spreken. Waarschijnlijk 

 heeft de boven besproken kleine haring in volwassen kleed, die in 't najaar in 

 enkele exemplaren in den kuil werd aangetroffen, zich uit een dergelijke 

 haringlarve van geringere afmeting, die zich in Juni nog geheel in het larf- 

 kleed bevond, ontwikkeld. Ook het onderzoek der enkele volwassen haringen, 

 die door ons op het HoUandsch Diep werden verkregen (zie bladz. 136), voerde 

 tot de veronderstelling, dat hier eveneens een voorjaarsharing in 't spel was. 



De groote haringlarven van Maart zouden dus de nakomelingen zijn van 

 een winterharingras, in het koudere water zouden deze zich langzamer ont- 

 wikkelen en een min of meer vertraagde metamorphose ondergaan ; de kleinere 

 larven van het eind van Juni zouden de jongen zijn van voorjaarsharingen, 

 bij welke de hoogere temperatuur bij andere omstandigheden gevoegd een 

 versnelde metamorphose ten gevolge heeft: uit deze zouden zich de kleine 

 vischjes als de met A bedoelde in het tafeltje van bladzijde 296 ontwik- 

 keld hebben. 



Niet onvermeld wil ik hier laten, dat in het begin van Juli 1886 op de 

 Zuiderzee jonge vischjes werden verzameld, die bij onderzoek haringjes bleken 

 te zijn en die wat hun afmeting betreft groote overeenstemming vertoonen 

 met de boven als A besproken jonge haringen. In het op bladz. 296 geplaatste 

 tabelletje werden tevens de maten van een dezer Zuiderzeeharingjes opgenomen: 

 dit zouden dan eveneens nakomelingen moeten zijn van in 't voorjaar (in 

 de Zuiderzee) paaiende haringen, een opvatting waar op 't oogenblik niets 

 tegen te zeggen zou zijn i). Daarentegen is er voor zooverre ik weet niets 

 van bekend, dat er in 't vroege voorjaar in de Zuiderzee haringlarven wor- 

 den gevangen, die met de grootere Maart-larven van het Hollandsch Diep 

 overeenstemmen. 



Ten slotte nog een woord over een ander reeds in het rapport aangeduid 

 verschil, nl. dat tusschen grootere jonge haringen onderling. Het valt niet 

 moeielijk twee vormen van elkander te onderscheiden : plattere en lagere meer 

 uitgerekte visschen met metaalblauwe of soms zwartachtige ruggen en dikkere, 

 hoogere, meer gedrongen gebouwde visschen met lichtere, bruinachtig gekleurde 

 ruggen. Op Plaat VI heb ik in figuur 4 en 5 afbeeldingen gegeven van twee jonge 

 haringen, die deze verschillen zeer duidelijk vertoonen; ik heb de schubben 

 weggelaten: de naakte omtrekken duiden het best aan, wat hier bedoeld 

 wordt. Dit zijn evenwel — men verlieze dat niet uit het oog — afbeeldingen 



1) De Zuiderzeeharing is zeer beslist een haring, die in de brakke bochten der Zui- 

 derzee in de voorjaarsmaanden paait. Noot bij de correctie der drukproef. 



