74 



Na Semper's verzet groeide het aantal der gelijkluidende waar- 

 nemingen aan; in 1885 stelt v. Mihalkovicz de onafhankelijkheid 

 der MüUersche gang vast voor alle Amnioten , en toch wil het 

 geloof, dat het wezenlijk feiten zijn, er nog maar niet in. 



Op grond van Gegenbaur's theorie en de waarneming van 

 Semper , nog vermeerderd door die van Fürbringer bij Salamandra, 

 acht Hertwig het in zijn »Lehrbuch der Entwickelungsgeschichte" 

 van 1888 nog waarschijnlijk, dat zoo al de MüUersche gang bij 

 Amnioten niet geheel op dezelfde wijze ontstaat als bij Selachiërs 

 en Amphibiën , er toch hier of daar een tusschenvorm tusschen 

 die en de Reptiliën , waar de onafhankelijkheid absoluut zeker is 

 vastgesteld , zal worden gevonden. Na uitvoerig beschreven te 

 hebben , hoe zich by de Selachiërs de MüUersche gang afsplijt 

 van de voorniergang ; na vermeld te hebben , dat bij de Am- 

 phibiën (Fürbringer, Hoffmann) iets dergelijks plaats heeft, noemt 

 hij eenvoudig de namen van vier onderzoekers : Waldeyer , Braun, 

 Gasser , Janosik , die voor Amnioten elke deelneming van de 

 Wolffsche gang aan de vorming der MüUersche , loochenen , om 

 daarna weer zeer uitvoerig stil te staan bij de mededeeling van 

 Balfour en Sedgwick , wier meening dan nog meer op den voor- 

 grond wordt geplaatst door de reproductie van twee hunner af- 

 beeldingen , die inderdaad bewijzen , dat de MüUersche gang bij 

 de door hen onderzochte embryonen voor een deel haar cellen 

 aan den wand van de Wolffsche gang ontleent. Men ziet: Hert- 

 wig kan niet gelooven aan het bestaan van een zoo groote kloof 

 tusschen Anamnia en Amnioten , zonder dat de overgang van 

 cellen van de eene gang in de andere tot brug dienen zou ^). 



Een jaar later vindt men nog denzelfden twijfel bij van Wijhe 

 (Arch. f. microsc. Anat. Bd 33). Hij beproeft niet, zooals Semper 

 deed, elk auteur op zijn beurt te weerleggen, maar toch waagt 



1) In zijn laatste uitgave (1893) moet Hertwig erkennen, dat het aantal onderzoe- 

 kers, die de zelfstandigheid der M. g. verdedigen, is toegenomen; toch zet hij weer de 

 resultaten van B. en S. voorop en neemt uit de overige litteratuur juist die afbeeldin- 

 gen over (nl. van Nagel), die het minst van B. en S. afwijken. H. leeft dus nog altijd 

 in de overtuiging, dat de onafhankelijkheid van de M. g. op zijn minst geen algemeene 

 wet is. 



