135 



achteren en daarmee het ostiura abdominale van de Müllersche 

 gang; want men vindt dit altijd ongeveer even ver van het voor- 

 ste uiteinde van het Wolffsche lichaam. 



Ook de plaats is dus geen bezwaar; integendeel de aantoon- 

 bare verplaatsing naar achteren kan juist als argument voor de 

 homologie worden aangevoerd. 



Voor zoover ik kan nagaan , bestaat er slechts één zwak punt. 



Al werd ook een deel vaa de voornier, na zijn vroegere functie 

 te hebben verloren, als deel van de Müllersche gang gebruikt, 

 dan zou men toch verwachten , dat het eerste optreden zichtbaar 

 werd ongeveer in hetzelfde stadium, waarin het optrad, toen het 

 nog geheel als voornier dienst deed. Dat die ontwikkeling, in 

 aanpassing aan de gewijzigde functie , langzamerhand later plaats 

 zal hebben, is a priori wél waarschijnlijk, doch een zoo groot 

 verschil als er bestaat tusschen de stadia, waarin de eigenlijke 

 voornier ontstaat , (Felix) en , waarin de Müllersche gang ver- 

 schijnt, is wel wat vreemd. 



Ik verwachtte dan ook, dat de zaak zich een weinig anders 

 zou toedragen en meende , dat bij de ontwikkeling van de voor- 

 nier uit de Somatopleura een deel, b. v. het distale deel der op- 

 tredende verdikking, zich eenvoudig niet verder zou ontwikkelen 

 en langen tijd als verdikking der Somatopleura, later van het 

 coeloom-epithelium zou blijven bestaan , om eerst in veel later 

 stadium verder te gaan. 



Tot mijn spijt moet ik echter meedeelen, dat deze onderstelling 

 onjuist is gebleken. 



Ik beschreef bij Tupaia A , hoe daar aan de ventrale zijde van 

 het Wolffsche lichaam nog slechts een zeer geringe verdikking 

 van het epithelium te zien was en ik kan daar nog bijvoegen, 

 dat ik bij Erinaceus nog verder terug ben gegaan en daar bij 

 een slechts weinig jonger embryo niet in staat was , aan te geven, 

 waar het ostium abdominale van de Müllersche gang zou ontstaan, 

 m. a. w. er bevond zich daar nog geen spoor van een verdikking 

 van het epithelium. Echter kan dit ééne feit, slechts bij één enkel 

 embryo geconstateerd , natuurlijk niet opwegen tegen al het reeds 



9 



