139 



Voorloopig zal ik alleen spreken over konijn en witte muis, ter- 

 wijl ik de grijze muis eerst later in mijn beschouwing opneem. 

 Waarom ik dit doe, zal later worden uiteengezet (Zie de vol- 

 gende afdeeling: »Eenige beschouwingen over huisdieren"). 



De witte muis en het konijn dan vertoonen in de eerste plaats 

 een Wolffsch lichaam , dat een anderen vorm bezit en een andere 

 plaats inneemt, dan dat der Insectivoren. Dit werd reeds uit- 

 voerig besproken en ik herhaal alleen nog de gemaakte gevolg- 

 trekking , dat de plaats der Müllersche gang bij konijn en witte muis 

 en bij de Insectivoren dezelfde was. Daarom moest men verwach- 

 ten, dat het ostium abdorainale van witte muis en konijn zich 

 bevond aan de laterale zijde van het Wolffsche lichaam. Deze 

 verwachting werd niet bevestigd : het ostium abdominale der witte 

 muis was veel meer mediaal gelegen , dat van het konijn nog meer 

 mediaal dan dat der witte muis. 



Behalve dit ostium aan de mediale zijde van het Wolffsche 

 lichaam, bestaat in zeker stadium bij het konijn (embryo van 13 

 dagen) nog een rudimentair ostium. Dit rudimentaire ostium lag 

 op dezelfde plaats als het blijvende ostium der Insectivoren. 



Bij de witte muis kon door niet voorhanden zijn der jongere 

 stadia, niet zeker worden aangetoond, dat behalve het ostium, dat 

 in het meest mediale deel der ventrale zijde van het Wolffsche 

 lichaam werd gevonden , nog een rudimentair ostium werd aan- 

 gelegd. Echter werd ik toch gedwongen op grond van de daar 

 geconstateerde feiten aan te nemen , dat de eerste aanleg van het 

 verticale stuk van de Müllersche gang ontstond van uit het peri- 

 toneaal-epithelium , zooals dat bg Erinaceus was gedemonstreerd. 



We vinden dus zoowel bij witte muis als konijn behalve het 

 definitieve ostium nog het rudiment van een tweede, en de vraag 

 is nu slechts of er verband bestaat, en zoo ja, welk, tusschen 

 deze twee en de twee (of drie) trechters van Tupaia, Talpa en 

 Erinaceus. 



Dat het rudimentaire ostium, zoowel van konijn als van witte 

 muis, homoloog is met een of meer trechters van de Insectivoren, 

 moet worden aangenomen. Dit is duidelijk na al het reeds ge- 



