140 



zegde omtrent denzelfden tijd van ontstaan en hun gelijke ligging, 

 in verband met de vorm- en plaatsverandering, die het Wolffscbe 

 lichaam by konijn en muis heeft ondergaan. 



De vraag kan dus alleen zijn, welke de beteekeuis is van 

 het definitieve ostium der beide Rodentia. A priori zijn hier twee 

 mogelijkheden denkbaar , nl. : of dit ostium is ook ontstaan uit 

 een deel van de voornier of het is een geheel nieuw gevormde 

 communicatie tusschen Müllersche gang en peritoneaal-holte. Tegen 

 de eerste opvatting pleit, dat dit ostium zooveel later ontstaat 

 dan het ostium der Insectivoren en het daarmee homologe rudi- 

 mentaire ostium van witte muis en kongn en dat dit ostium en 

 het overige deel der Müllersche gang zich onafhankelijk van 

 elkaar ontwikkelen. Tegen de tweede opvatting bestaat echter een 

 principieel bezwaar, daar het in het algemeen veel waarschijn- 

 lijker is, dat een orgaan, dat bij verschillende dieren dezelfde 

 functie vervult , ook bij al die dieren dezelfde morphologische be- 

 teekeuis heeft, dan dat op eens hier of daar een geheel nieuw 

 orgaan optreedt en het primitieve zich reduceert. 



Ik zal niet beproeven in deze zaak uitspraak te doen; men 

 moet een meer volledig onderzoek afwachten van het ostium ab- 

 dominale der witte muis, voor dit beslist kan worden. Echter 

 meen ik, dat de genoemde verschillen tusschen het ostium van 

 muis en konijn en dat der Insectivoren belangrijk genoeg zijn, 

 om ons te noodzaken de mogelykheid , dat het ostium van muis 

 en konijn inderdaad iets nieuws is, niet geheel over het hoofd 

 te zien. 



Een andere questie is mij thans van meer belang. Het onbe- 

 slist latende , of het ostium van muis en konijn al of niet uit 

 een voorniertrechter ontstaat, meen ik, dat het in geen geval 

 ontstaan kan uit een der voorniertrechters , die bij de Insectivoren 

 het ostium leveren en in zooverre moet ik het ostium van muis 

 en konijn voor niet homoloog houden met dat der Insectivoren. 

 Daar de voornier oorspronkelijk zeer veel trechters moet hebben 

 bezeten, zooals het duidelijkst blijkt uit de onderzoekingen van 

 Semon (33), sprak ik reeds het vermoeden uit, dat slechts een 



