153 



deze beeft , zooals ik reeds opmerkte , den eersten aanleg van de 

 MüUerscbe gang niet gezien en kan dus hoogstens beweren , dat 

 bet stuk MüUerscbe gang, dat uit de Wolffscbe gang ontstaat, 

 slecbts zeer klein is. Ook Hoftmaun noemt dit klein. Tocb is 

 bet duidelijk, dat Macbride dit stuk nog kleiner vond dan Hoff- 

 manu. Nu blijkt ecbter volstrekt niet dat beiden bij dezelfde 

 species bebben onderzocbt; Hoffmann spreekt van »Rana", Macbride 

 van »Frog". De een kan dus Rana esculenta de ander R. tem- 

 poraria gebruikt bebben. Het staat dus vast, dat 1". bij eenige 

 Anuren alleen het bovenste stuk van de MüUerscbe gang uit de 

 Wolffscbe gang ontstaat, 2'^. dat dit stuk niet bij alle Anuren 

 even groot is, zoodat bet misschien bij sommige geheel ontbreekt 

 (Macbride's Frog?). 



Bij Coeciliën eindelijk vindt Semon, dat de Wolffscbe gang in 

 't geheel geen aandeel neemt aan de vorming der MüUerscbe gang. 



Gaan we over naar de Reptiliën , dan zien we , hoe Braun (6) , 

 Mihalkovicz (25) , Hoff'raann (16) en Wiedersheim (38) bg verschil- 

 lende representanten dier groep, allen constateeren , dat de Mül- 

 lersche gang onafhankelijk van de Wolffscbe gang ontstaat. 



Eén blik op de afbeeldingen dier onderzoekers is voldoende, 

 om ieder te overtuigen , dat hier niet de minste twijfel bestaan 

 kan: het blinde einde van de MüUerscbe gang is meestal door 

 een duidelijk zichtbare bindweefselstrook van de Wolö'sche gang 

 gescheiden, zooals bijv. in fig. 70 van Mihalkovicz. Dit geldt 

 alleen niet voor de door Wiedersheim onderzochte Chelonia en 

 Crocodilia, waar de MüUerscbe gang wel tegen den wand der 

 Wolffscbe gang aanligt; doch ook hier is de onafhankelijkheid 

 van de MüUerscbe gang wel als zeker aan te nemen op grond 

 van het verschillend karakter der cellen van de beide gangen. 



De litteratuur der vogels heb ik reeds besproken, namelijk voor 

 zoover bet betrof de kippen. Hier werd geconstateerd, dat meestal 

 de MüUerscbe gang zelfstandig groeide, terwijl slechts bij één 

 variëteit , nl. de door Balfour en Sedgwick onderzochte , werd ge- 

 vonden , dat de MüUerscbe gang geheel of voor het grootste deel 

 uit de Wolffscbe gang ontstond. 



