161 r 



Het spreekt van zelf: zooals elke indeeling is ook deze schema- 

 tisch. Evenmin als er een scherpe grens bestaat tusschen het 

 voorste deel van de Müllersche gang , dat geheel , en het achter- 

 ste deel , dat voor een gedeelte uit de Wolffsche gang ontstaat ; 

 of tusschen het voorste deel, dat gedeeltelyk uit de Woltïsche 

 gang ontstaat en het achterste deel, dat zelfstandig groeit; even- 

 min kunnen er ook scherpe grenzen bestaan tusschen deze vijf 

 phylogenetische stadia. 



Men zou er evengoed meer kunnen onderscheiden. Zoo kan de 

 diergroep , die het eerste stadium voorstelt , weer verdeeld wor- 

 den in: a. Selachiërs, h. Urodelen , daar het duidelijk is, dat de 

 verdeeling van de voorniergang in twee buizen , (zoodat de Mül- 

 lersche gang als 't ware dadelijk gereed is), een grootere celaf- 

 scheiding eischt dan de afsplijting van een soliede celmassa, die 

 bij de Urodelen plaats vindt. 



In de derde groep zijn Sorex en Erinaceus volstrekt niet gelyk 

 te stellen : bij Erinaceus wordt de Müllersche gang reeds veel 

 hooger zelfstandig dan bij Sorex en zelfs kan Sorex volgens de 

 hier gemaakte verdeeling eigenlijk in geen enkele groep worden 

 ondergebracht. 



Hier toch ontstaat de Müllersche gang over haar geheele 

 lengte slechts gedeeltelijk uit de Wolffsche gang; het onderste 

 deel echter ontvangt veel minder cellen van de Wolffsche gang 

 dan het bovenste deel. 



Ook de vijfde groep is voor een onderverdeeling vatbaar. Het 

 is toch waarschijnlijk , dat bij de kippen (der meeste onderzoekers) 

 en bij de chelonia, waar de Müllersche gang, hoewel zij onaf- 

 hankelijk vau de Wolffsche gang voortgroeit, toch nog onmid- 

 dellijk tegen deze aanligt , die onafhankelijkheid van de Müllersche 

 gang van jongeren datum is dan bij alle overige Reptiliën en de 

 Coeciliën, waar reeds de beide gangen door een meer of minder 

 breede bindweefselstrook van elkaar zijn gescheiden. 



Thans nog enkele opmerkingen! 



Ik besprak reeds de figg. 25, 26 en 27 van Nagel (28) en 

 toonde aan . dat hij niet het recht had op grond van die af beel- 



