165 



groeien van de MüUersche gang ten koste van het peritoneaal- 

 epitlielium niet direct waargenomen is, doch hoogstens als waar- 

 schijnlijk vermoed kan worden. 



De overige genoemde onderzoekers beschrijven zoo precies , wat 

 zij zagen , dat men wel mag aannemen , dat hier en daar het 

 peritoneaal-epithelium deelneemt aan de vorming der MüUer- 

 sche gang. 



Wat Macbride betreft, deze geeft een zoo duidelijke afbeelding 

 van de wijze, waarop de Miillersche gang in het peritoneaal- 

 epithelium eindigt, dat ik het voor zijn »Frog" als bewezen 

 moet beschouwen , dat het grootste deel der Miillersche gang uit 

 het peritoneaal-epithelium wordt gevormd. Of echter de eerste 

 aanleg daarvan uitgaat, hieromtrent gaf ik reeds vroeger mijn 

 twijfel te kennen , daar hij dit niet gezien heeft. 



Wat de Insectivoren aangaat , zoo kan ik voor Tupaia en Talpa 

 met de grootste zekerheid beweren , dat (afgezien van het ostium) 

 de Miillersche gang nooit met het peritoneaal-epithelium in ver- 

 binding treedt. Bij Erinaceus echter vond ik de Miillersche gang 

 zeer dicht tegen het epithelium liggen en soms zelfs zoo, dat ik 

 het verband tusschen beide niet zeker kon uitsluiten. 



Daar echter bij één dier , » Rana" is aangetoond , dat de ge- 

 heele of althans het grootste deel van de Miillersche gang uit 

 het peritoneaal-epithelium ontstaat; daar dit evenzeer een enkele 

 maal bij de kip zou zijn gezien; daar verder bij verschillende 

 dieren het peritoneaal-epithelium een kleiner of grooter aandeel 

 neemt aan de vorming der Miillersche gang, zullen wij ook deze 

 waarnemingen in onze beschouwingen moeten opnemen. 



Wy mogen gerust aannemen, dat dit verband tusschen MüUer- 

 sche gang en peritoneaal-epithelium een caenogenetisch is , en ik 

 zou geneigd zijn, het ontstaan van de MüUersche gang uit het 

 peritoneaal-epithelium als zesde phylogenetisch stadium aan de 

 vijf reeds genoemde toe te voegen. 



Dat nu deze verschillende phasen in de phylogenie der Mül- 

 lersche gang bij verschillende dieren met ongel^ke snelheid zullen 

 worden doorloopen , kan men zich gemakkelijk denken en dat dus 



