190 



Eene enkele maal kwam het voor , dat er onder een aantal 

 even lang bebroede eieren één embryo vrij wat grooter was , dan 

 de overigen, klaarblijkelijk een paar dagen in ontwikkeling voor- 

 uit. Zulk een embryo heb ik dan niet in rekening gebracht, daar 

 ik moest aannemen , dat het van te voren reeds bebroed was ge- 

 weest, en dus de ontwikkeling bij het begin van mijne tijdreke- 

 ning al een eind op gang was. Het is mij namelijk bij onder- 

 vinding gebleken, dat zelfs bij vrij vergevorderde embryo's, waar 

 het hart reeds klopt , het ei , uitwendig althans , geruimen tijd 

 afgekoeld kan zijn , zonder dat het daardoor dood is gegaan. 

 Eenmaal had eene kip , die slecht broedde , eeuige eieren (van 

 de Bergeend) gedurende ongeveer 5 dagen gehad , toen ik op 

 een morgen bemerkte , dat ze er in 't geheel niet meer op wilde 

 zitten. Ik nam de eieren, die geheel koud aanvoelden, weg en 

 legde ze voorloopig terzijde, in de veronderstelling, dat ze toch 

 verloren waren. Toen ik er echter in den namiddag , om m^ te 

 overtuigen, een van opende, vond ik er tot mijne verbazing een 

 levend embryo in , hoewel naar den broedtijd veel te weinig ge- 

 vorderd. Daarop legde ik de overige eieren onder eene andere 

 kip , en vond na eenige dagen twee ervan met een levend embryo , 

 maar zeer van elkaar verschillend , wat de mate van ontwikke- 

 ling betreft. 



Er bestaat een groot verschil tusschen mijne waarnemingen 

 omtrent den tijd, waarin de ontwikkeling van de MüUersche 

 gang bij de Eend plaats heeft, en de eenige opgaaf, die mij 

 daaromtrent uit de bestaande literatuur is bekend geworden , te 

 weten van v. Mihalkovics (1885). Terwijl ik steeds gevonden 

 heb, dat de vorming eerst met het eind van den zesden broeddag 

 begint, beschrijft hij (1. c. pp. 293, 294) een eenden-embryo van 

 »den vijfden dag" (of gelijk in de figuurverklaring 1. c. p. 383 staat 

 opgegeven „vijf dagen bebroed"), waarin de MüUersche gang 

 reeds zoo ver ontwikkeld is als mijne embryo's eerst zijn in de 

 tweede helft van den zevenden broeddag. Of dit verschil er aan 

 moet geweten worden , dat het bedoelde embryo van v. Mihal- 

 kovics toevallig in het bovenbesproken geval verkeerde, of dat 



