198 



V. MiHALKoyios slecbts een kunstprodukt ziju , daar hijzelf zulks 

 slechts eenmaal gezien heeft en geneigd is het aan te lange inwerking 

 van Chroomzuur toe te schrijven. Intusschen vinden wij het ver- 

 schijnsel reeds vermeld voor het Hoen bij Gasser (1874), 1. c. p. 46 : 

 ». . . . er verfolgt genau den Verlauf des Wolff'schen Ganges, 

 dessen aussere Wand er etwas einzudrücken pflegt . . . ." 

 en bijna met dezelfde woorden voor het Konijn bij Egli (1876), 

 1. c. p. 45 : 



»Der Gang hiilt sich immer genau an dem Verlauf des Wolfi- 

 'schen Ganges und drückt sogar die laterale Wand desselben 

 etwas nach innen". 



Uit de figuren op PI. VI blijkt, dat het bij de Eend wel geen 

 algemeene regel is, maar toch ook geen uitzondering, terwijl er 

 in geen geval reden bestaat het als kunstprodukt op te vatten. 



HorFMANN (1889 en 1892) is overtuigd dat de Müllersche gang 

 onafhankelijk groeit van de Wolffsche, zoowel bij Hagedissen 

 als bij Vogels', doch laat zich omtrent de laatsten over zijne waar- 

 nemingen dienaangaande soms minder beslist uit , 1. c. p. 42, 43 : 

 »Je n'ai pu constater si la partie postérieure du conduit de 

 Muller se confond ou s'unit avec Ie canal excréteur du rein 

 primitif et voila pourquoi j'en conclus que Ie conduit de Mul- 

 ler , dans les oiseaux nait indépendamment du canal de Wolfi". 

 Nagel (1889) neemt te dezen opzichte eene eigenaardige stel- 

 ling in. Hoewel hij zelf de afkomst van de Müllersche gang 

 uit de Wolffsche loochent, zou men geneigd zijn uit zijne 

 figuren op te maken , dat de eerste bij den Mensch toch ook 

 groeit op de wijze als door Baleour en Sedgwick voor het Hoen 

 wordt aangegeven. O. Hertwig (1890) geeft ook deze opvatting 

 in den derden druk van zijn leerboek, p. 314, aldus weer: 



»Noch verdient besonders erwahnt zu werden, dass auch bei 

 menschlichen Embryonen die Müller'schen Gange, wahrend sie 

 sich bilden , mit ihrem hinteren Ende eine kurze Strecke mit 

 dem Urnierengang verschmolzen sind. Zwar spricht sich Nagel, 

 dem wir diese schone Beobachtung verdanken , gegen eine 

 Abspaltung aus, doch ist die Aehnlichkeit mit den beim 



