225 



scbe gang vereenigende buisjes hebben waargeuomeu. Bij Gasser 

 (1874) viuden we nauielijk reeds, 1. c. p. 58: 



»Iu dem obereu Abschnitte des Müller'scben Ganses habe 

 icb , besoüders in deu spiiteren stadiën , beim Huhu nicbt selten 

 kleine Canule gefunden , die als eine Art Verdoppeluug des 

 Gauges erschienen , eine Zeit lang neben dem Müller'scben 

 Gange in derselben Richtung verliefen , dan aber früher als der 

 Hauptkanal in die Bauchböble ausmundeten". 

 Bali'our en Sedgwick meenen nu wel , 1. e. p. 7 uit de opmer- 

 king van Gasser, dat hi] deze buisjes vooral in latere stadiën 

 heeft waargenomen, te moeten opmaken, dat het iets anders 

 moet geweest zyn. Maar bij de Eend althans kunnen ze tot in 

 vrij late stadiën blijven bestaan, en zijn somtijds zelfs juist dan , 

 doordat liuu lumen wijder is , minder licht voorby te zien. 



Daar we in het voorafgaande vrij nauwkeurig hebben kunnen 

 nagaan , boe de Müllersche gang met het ostium abdominale wordt 

 gevormd uit den pp. 216 — 219 beschreven en in fig. 16 PI. VIII 

 geschetsten aanleg, blijft ons nog over te onderzoeken op welke 

 wijze de genoemde aanleg zelf is ontstaan. Eerst na vrij lang 

 zoeken is het mij gelukt een stadium aan te treffen dat mij nader 

 bracht tot de oplossing dezer vraag, en wel in eene richting, 

 die ik niet had verwacht; maar die, gelijk we in het vierde 

 Hoofdstuk zullen zien , hoogst bevredigend mag worden genoemd. 



In een embryo van het laatst van den zesden broeddag (5 d. 21 u.), 

 waar het peritoneaal-epitheel reeds sterk verdikt is en hier en 

 daar een spoor van gleufvormige plooiing vertoont , vond ik name- 

 lijk den lateralen wand van de Wolffsche gang, die grooten- 

 deels met eene afgeplatte zijde stijf tegen het peritoneaal-epitheel 

 aangedrukt ligt, hier en daar duidelijk met dat epitheel samen- 

 hangend (zie fig. 14a — c). Bij voortgezet onderzoek bleek mij, 

 dat deze verbindingspunten niet op zichzelf staan ; maar dat een 

 groot aantal sneden in welke een samenhang tusschen de beide 

 epitheliën ontwijfelbaar of hoogst waarschijnlijk is, afwisselen met 



