XXXVI 



neemt. Een verslag over zijn onderzoekingen werd in de Staats-Courant 

 van September opgenomen , terwijl een uitvoeriger opstel over bet elec- 

 trische orgaan van Raja clavata door hem voor het Tijdschrift der Ver- 

 eeniging werd ojDgesteld. Dit opstel is reeds gedrukt en verschijnt in de 

 eerste aflevering van het 4(ie Deel (Serie 2) van ons Tijdschrift. 



Dr. JF . C. C Lionian (Arasterdam) bezocht het Station eenige dagen 

 in het begin van Juli en onderzocht de roode kleurstof door Tubularia 

 larynx afgescheiden. Voor nader onderzoek verzamelde hij een grootere 

 hoeveelheid extract van deze kleurstof, door sterkeren alcohol uitgetrok- 

 ken. Dr. Loman ging tevens een klein naaktslakje na (volgens hem Aeolis 

 rufibranchialis , Johnston), dat in grooter aantal op Tubularia larjmx leeft 

 en in de eerste dagen van Juli in geslachtsrijpen toestand verkeerde. 

 Tegen de takjes van de Tubularia zaten klompjes eieren in verschillende 

 stadiën van ontwikkeling aangekleefd. 



Dr. Cr. C. J. Vosmaer (Utrecht) vertoefde te Helder van 7 Juli tot 

 8 Augustus en zette zijne op de vergelijkende anatomie der Selachiërs 

 betrekking hebbende onderzoekingen voort. 



Dr. J . W. C Goethart (Amsterdam) en Dr. H. W. Heinsius (Amers- 

 foort) hielden zich gedurende vijf weken (18 Juli — 24 Augustus) in het 

 Zoölogisch Station met een gemeenschappelijk onderzoek omtrent eenige 

 punten uit de biologie van Noetiluca miliaris onledig. Een uittreksel uit 

 het door hen over deze onderzoekingen uitgebrachte, reeds in de Staats- 

 Courant openbaar gemaakte, verslag moge hier een plaats vinden. In de 

 eerste plaats bleek al spoedig, dat het drijfvermogen der Noctiluca's niet 

 berust op een sterk samendrukbare stof, die zij zouden bevatten. Het 

 sooi'telijk gewicht dezer kleine dieren bleek niet onder alle omstandig- 

 heden gelijk te zijn : als gemiddelde werd een soortelijk gewicht van 

 1.014 gevonden voor de exemplaren, die in de haven van Nieuwediep 

 in zeewater van 1.024 soortelijk gewicht rondzwommen. Brengt men de 

 dieren echter in water van 1.014, dan neemt hun eigen S. G. af en kan 

 tot 1.008 afdalen. De snelheid van opstijgen is in zeewater van gerin- 

 ger S. G. een mindere dan in dat van een hooger S. G. Plaatst men zee- 

 water van verschillend S. G. boven elkander , dan blijk , dat de kracht , 

 die de Noctiluca's omhoog drijft in zeewater van 1.03 S. G. b.v. tot in 

 dat van 1.01 S. G. voortdurend, doch uiterst langzaam afneemt, om in nog 

 lichter water aankomende tamelijk snel tot nul te dalen. De Noctulica's 

 schijnen dus uit het soortelijk lichtere water zooveel water op te ne- 

 men , dat het relatief verschil in S. G. ongeveer gelijk blijft , totdat de 

 elasticiteitsgrens van den wand overschreden wordt en de Noctiluca's 

 barsten. Werkelijke volumevergrooting kon daarbij geconstateerd worden. 



Vervolgens trachtten de H.H. Goethart en Heinsius den aard vast te 

 stellen van de osmotisch werkzame stot , die in het cel vocht van de N. 

 aanwezig moet zijn en voor welke het protoplasma impermeabel is. Zij 

 kwamen daarbij tot het verrassend resultaat, dat zij naar alle waar- 

 schijnlijkheid ammoniumchloriden in hun celvocht bevatten. Dit resul- 

 taat met behulp van micro-chemische reacties nader toetsende von- 

 den zij het inderdaad bevestigd. Eindelijk hielden genoemde onder- 

 zoekers zich ook nog bezig met het nader bestudeeren van verschillende 

 in de literatuur voorhanden opgaven omtrent lichtvermogen , inwerking 

 van den electrischen stroom , morphologie en chemische eigenschappen van 

 den wand der Noctiluca's. 



