42 II. Carabidae. — 2. Carabus. 



DtkschiUlcii ycliikiiKUij; gekorreld, zcJiuler cciiige iKinduidiiig vnn kctfnriji.-ii, l;ingsrijcn uf 

 l.Tiigslijncn. GcIk-cI zwart, op de bovenzijde, nl. aan den zijrand der deks.liilden meestal uicc 

 zwakken bkuiwaclitigen , zelden niet grocnaclitigen weerscliijn. lleL 6de - 8.sLe sprietlid bij het ^ 

 op de onderzijde uitgebogen en aan het uiteinde kmiopig verdikt. Lengte 1:4 -2y nr.n. In 

 büssehcii van de dihiviale streken, onder mos en dorre l)ladercn; zeldzaam. In de omstreken 

 van Arnhem, Apeldoorn, Dieren, KoermoiKl en Venlo 16. glabratus Payk. 



10 Episicrnen van den metatborax langer dan breed 11 



lïpisternen van den metathorax even lang als of korter dan breed 12 



11 Dekscliildcn met 3 rijen groote primaire groeven. Lichaam zwart, van boven donker bronskleurig, 



de groeven der deksebilden en veelal ook de indrukken van bet balssebild koperkleurig ot'gond- 

 acbtig-rood. Bij ab.c. ciipiu'us Scliilsky is de bovenzijde lichter bronskleurig of meer koper- 

 kleurig. Ook is soms de bovenzijde nagenoeg zwart. De ])riniaire groeven zijn door meer of 

 minder duidelijke keten-elementen met elkaar verbonden, de tusschenruimtcn tusschen de 

 ribben en rijen groeven zijn lijn en tamelijk dicht korrelig. Vleugels zijn soms ontwikkeld. 

 Lengte 22 — 28 mm. Vooral op moerassige plaatsen, door het geheele land verbreid, doch 

 over het algemeen zeldzaam; onder mos aan de wortels van wilgen en langs beidcplasscn. 

 Het meest aangetroffen in de miistreken van Amsterdam en in den nazomer gemeen op 

 Texel, op laag gelegen vochtig booiland, onder booistapels 8. clathratus L. 



Deksebilden met 3 primaire ketenribben. Lichaam zwart, van boven donkerbruin-bronskleu- 

 rig, groenacbtig (ab.c. riresccns Lctzn.), zelden meer zwartacbtig met geringen bro))sglans 

 (ab.c. aigrescfiis Letzn.) of geheel zwart (ab.c. 'niger Letzn.). Pooien zwart, zeldzainer de 

 dijen, behalve de knieën, bruinrood of rood (var. riifufcmoratiis Letzn., Iiaematomenis 

 Kraatz, rubripes C.éh.). Deksebilden tamelijk gestrekt, achter bet midden bet breedst, 

 voor bet uiteinde bij bet $ sterk, bij het i slechts zwak uitgebogen; tusschen de 3 primaire 

 ketenribben met twee doorloopendc secundaire ribben; naast den naadraereere zwakkere, naar 

 het uiteinde verdwijnende secinidaire rib, tusschen de ketenribben en de seciuidaire ribben 

 dicht rimpelig gekorreld. Vleugels zijn zeer zelden aanwezig en ook dan nog eenigszins 

 rudimentair. Exeinplaren met sterkere secinidaire ribben vormen de ab.s. V""'"^"^//;? Kraatz. 

 Lengte 17 — 20 mm. Gemeen in bosscbcn, vochtige weilanden en tuinen, vooral nabij den 

 waterkant. Overwintert onder mos en boomscbors. De var. rufofcmoratus Letzn., welke 

 over het algemeen zeer zeldzaam is, bij Znt|)lien en Arnhem, doch zeer gemeen op Texel, 

 waar bet type nagenoeg ontbreekt. Bij sommige excm])laren zijn de dijen alleen in 't midden 

 donkerrood; ook komen van deze variëteit zeer donkere exeinplaren voor . 9. granulatus L. 



12 Keel met eene in de breedte geplaatste verdikking. Lichaam zwart, lialsschild gewoonlijk aan 



de zijden violet- of purperkicurig, de deksebilden meestal bruin-bronskleurig, al of niet met 

 purperkleurigen zijrand. Soms is de geheele bovenzijde bruinzwart (ab.c. msrresccns Letzn., 

 iv'istts Dal. Tor.) of eenigszins groenacbtig (ab.c. \'ircscc>ts Letzn.). Deksebilden bij het $ 

 meer nf iniiulcr langwerpig-ovaal, bij bet $ meer buikig-eivormig en van achteren meer 

 toeges|)itst, dicht langsriinpelig gekorreld, met 3 rijen van 8 — 12 matig groote groefjes. 

 Tusschen de groefjes zijn niet zelden aanduidingen van verhevene primaire lijnen ontwikkeld. 

 Dikwerf is ook in het midden tusschen twee rijen groefjes, eene secundaire lijn zichtbaar. 

 Lengte 21 — 26 mm. Overal zeer gemeen, vooral in tuinen o|) vochtige plaatsen , onder stee- 

 nen en in bosschen onder mos en boomschors . . . (bortensis 1'anz.) 14. nemoralis Miill. 



Keel niet in de breedte verdikt 13 



13 Laatste lid der kaaktasters langer dan het voorlaatste. Bij het X is dit lid naar het uiteinde 



zeer sterk, dat der liptasters nog sterke- verbreed, ongelijkzijdig driehoekig. Rij bet Jzijn 

 de eindleedjes der tasters naar bet uiteinde veel zwakker verbreed. Lichaam geheel zwart 

 (ab.c. n'isrer Letzn.), de zijrard der deksebilden gewoonlijk met zwakken, blauw- of violet- 

 achtigen weerschijn, aan de zijden van bet balss liild levendiger blauw-, violet- of groenacbtig 

 (ab.c. riulaci-o-m(iri^ii:<ilus Letzn. eu vlrhl'i-mirrg'nialus Letzn.). Deksebilden kort eivormig, 

 naar bet uiteinde niet uitgebogen, fijn en zeer dicht gestreept, de tusscbenriiiniten als rijen 

 van kleine, langwerpige korreltjes, welke vooral naar bet uiteinde, eenigszins naar achteren 

 gcriilu zijn; de 7de, 14de en 21ste tusschenruinue door kleine, soms onduidelijke stippen 

 onderbroken. Zeldzamer zijn de strepen der dekseliilden o|) de vi>orhelft zeer duidelijk 

 bestippeld en hare tusscbenruiinten van voren sleihts zeer zwak en (uuluidelijk gekerfd of 

 onderbroken, ile deksebilden zijn dan gladder Q.\h.s. siiii/ilicipi-^nis Dej., bij Valkenburg 

 in Limburg). Lengte 15 - 18 mm. ZeUlzaam op velden en aan boscbranden, onder stceiien; 

 meer algemeen op de kalkgr. uiden van Znid-Limburg 15. convexus K. 



Laatste kaaktaster-lid even lang als of korter dan het voorlaatste 14 



14 Dekseliilden met 3 primaire ketenribben, 3 meer of minder ontwikkelde secundaire ribben en 



soms nog bovendien met diddelijke tertiaire ribben 15 



Dekschililen zeer dicht en diep gestreept; de strepen lijn, doch scherp bestippeld; de tusschen- 



