86 II. Carabidaï:. — 38. Ophonus. 



docli zeer zcklzaani. Meermalen in GcUlcrland aangctroden. Een c.\cni|)laar uit Arnliem heelt 

 donlvcr roociliruinc sprieten en pootcn. Ooli in de Rijnprov. bij Alien en Dusscldorl'. 



3. punctatulus Dfts. 



I?ovenzijdc licliter of donkerder bruin 10 



10 Tweede sprictlid duidelijk kurtcr dan het vierde. Dcksehildcii langwerpig, vlakgedrukt, de 



fijne scherpe zijrand om den schouder afgerond. Bij het ? is de achterrand van het laatste 

 stcrniet in *t midden tot een kleir. bultje opgericht. Deze soort is na verwant aan rufibarbis, 

 doch smaller en meer gestrekt en grover bcstippeld. Halsscliild meer hartvormig. Kop en 

 hal.sschild veelal licht bruinrood. Lengte 5J — 7^ mm. Zeldzaam, onder stcencn. Vlissingcn 

 en vSt. Pictcr (Limburg) (subcordatus Dej.) 4. rupicola Si. 



Tweede sprietlid slechts iets korter dan het vierde. Dekscbildcn ovaal, tamelijk gewelfd, de 

 lijne scherpe zijrand hoekig op den basaalraud stootcndc. Bij het $ is de achterrand van 

 het laatste sterniet gewoon. Bovenzijde briiinzwart, de kop en het halsschild soms lichter 

 of donkerder roodbruin. Sprieten en ])ooten üclit bruinrood. Lengte 6 — 8 mm. Overal 

 gemeen, onder steenen en dorre bladeren (brevicollis Dej.) 5. rufibarbis F. 



11 Bovenzijde blauw of groen (ab.c. chlnropliatiiis Pz.). Sjirieten, tasters en pooten gecirood. 



De var. *crU>rkoUis Dej. is donker-violet of zwartachtig met bruinroode sprieten, tasters, 

 schenen en tarscn, benevens zwartachtige dijen. Achterhoeken van het halss-iiild stomp 

 of min of meer afgerond. Dekschilden dichter bestijipcld dan het halsschild. Bij de var. 

 cribricoUis Dej. zijn kop en halsschild veel dichter, de dekschilden veel fijner en veel 

 dichter bestippeld dan bij het type. Lengte 6J — 8 mm. Zeldzaam op klei- en kalkgrond. 

 Breda, Zierikzee en in Limburg. Ook in België op vele plaatsen 8. azureus F. 



Bovenzijde lichter of donkerder bruin , of wel kop en halsschild lichter dan de dekschilden 

 gekleurd. Achterhoeken van het hafsschild nagenoeg recht 12 



12 Halsschild in vorm veranderlijk, bij de typi.scbe e.semplarcn min of meer hartvormig, aan de 



zijden van voren sterker afgerond en achter het midden sterker uitgerand; hij de kleinere 

 var. parallelus Dej. (^fl/ellc'li Heer) van voren veel smaller en minder afgerond, naar 

 achteren minder versmald en daardoor inecr vierhoekig; de top der achterhoeken is in de as 

 van de zesde streep der dekschilden gelegen. Deze soort gelijkt overigens op r u fi barbi.s, doch 

 heeft een iets kleineren kop, een minder kort en minder breed, aan de basis gewoonlijk 

 duidelijk gerand en op het midden grover bcstip])eld halsschild en over het algemeen dichter 

 bestijipelde tusschenruimten der dekschilden. De beharing der bovenzijde van het lichaam is 

 zwart. Wellicht eene variëteit van rufibarbis. Lengte 6— 8^ mm. Op leem- en kleigrond 

 verbreid, doch zeer zeldzaam, onder steenen en soms op Da neus ca rota. Ge x^T. parallelus 

 bij Middelbnrg en in de omstreken van Maastricht 6. puncticollis Payk. 



Halsschild naar achteren veel sterker uitgerand en versmald, aan de basis sclier]) gerand; de 

 top der achterhoeken in de as van de vijfde streep der dekschilden gelegen; minder verspreid 

 bestip|)eld en voor de basis aan weerszijden met een duidelijken langsindruk. Bovenzijde 

 geheel donkerhriun ofwel de dekschilden met roodachtigen naad en zijrand, veelal ook de kop 

 en het halsschild, soms de geheele bovenzijde lichter of donkerder bruinrood. Strepen der dek- 

 schilden zichtbaar bestippeld. De beharing der bovenzijde van het lichaam is briuugeel. 

 Lengte 6J — <; mm. Op vele plaat.sen niet zeldzaam onder steenen .... 7. cordatus Dfts. 



13 Alle tusschenndmten der dekschilden besti|)peld en behaard (Sub-gen. Pse uil opho n iis Motsch.). 



Pooten roodachtig 14 



Tusschenruimten der dekschilden glad en onbestippeld , de negende en ook een gedeelte van 

 de achtste zeer lijn bestippeld en zwak behaard (Sidi-gen. Par di leus (lozis). Pekzwart, 

 de sprieten, tasters en tarsen bruinrood; de dijen en schenen donker gekleurd. Lengte 

 12 — 13I mm. Op velden onder steenen en aardkluiten, op zand- en kalkbodem. Niet zeld- 

 zaam in de diluviale streken en in Zuid-Limburg \i. calceatus Dfts. 



14 Achterhoeken van het halsschild met een scherp uitstekenden top. Achterlijf in 't midden glad 



en oubehaard, aan den omtrek bestippeld en ecuigszius behaard. Pekzwart, de sprieten , tasters 

 en pooten gecirood. Lengte 13-15 mm. Overal zeer gemeen; zij .schijnt soms ]>lamaardige 

 stoflen te eten en was o. a. eeiimaal schadelijk aan aardbezicn (^Rilzcma Svs'). 



(ruliccu'nis F.) 10. pubescen» Müll. 



Achterhoeken van het halsschild niet uitstekende, met eenigszins afgeronden lop. Achterlijf 

 op het midden bcstippeld en eenigszins behaard, aan den omtrek glad en onbestippeld. 

 Deze .soort gelijkt zeer op pubcscens, doch is veel kleiner. Hal.sschild op het midden niet 

 of slechts uiterst zwak bestippeld. — Lengte 8 — 1 1 mm. Niet zeldzaam in de heidestrekcn. 



II. griseus Panz. 



