314 VII. Staphylinidae. — 86. Astenus. 



86. Astenus Steph. 



(Sii II i us Er.) 



Bovenlip i)i V iniddoi met hwe tandjes. Voorkakcn lan;.; en zeer slank, sikkcl- 

 vormi^Q-, in '/ midden Tan den binnenrand met een landen, dimnen , krommen tand, 

 waarachter no,),'- i 0/2 kleine tandjes. Eindlid der kaaktasters uiterst fijn , priennwrmi^, 

 zeer mocielijk zichtbaar. Flet halsvormige gedeelte van den kop bedraagt \ tot \ van 

 de breedte. Bovenzijde meer of minder grof of zeer dicht bestippeld. Episternen van 

 den metathora.x zeer smal, lijnvormig , onbedekt. Het vierde lid der tarsen tweelobbig, 

 op de onderzijde met een vlies , hetwelk de lobben verbitidt. De voor tarsen niet verbreed. 

 Bij het S is het zesde sterniet aan het uiteinde driehoekig ingesneden. — £>e soorten 

 van dit genus leven onder steenen , afgevallen bladeren en in plantenafval. 



Van de 17 Europecsche soorten komen 5 in Nederland voor. 



1 DcUsdiildcn, evenals kop en lialsscliild, alsook de ccr.stc drie terghen, dof, bet uiteinde van 



liet achterlijf meer glanzig, lialsscliild laiigweriiig-ovaal, naar de basis geleidelijk versmald, 

 duidelijk korter dan de dckscliildcn. Achterlijf naar bet uiteinde weinig of niet verbreed. 

 Bovenzijde zwart, de dekscliilden aan het uiteinde smal geel gezoomd, of op ; gedeelte der 

 lengte geel, soms ook aan de schouders geel gevlekt (ab.c. *humeraUs Gredl.). Sprieten, 

 pooten en min of meer de randen der achterlijfsringen roodgeel. Kop groot, eenigszins 

 recbtlioekig, voor de oogen smaller, doch met parallele zijden. De bestippeling is grof 

 en rimpelig, op het achterlijf sterk dwarsrimpelig. Er komen exemplaren voor met 

 roodachtige, op het midden berookte, dekscbilden, of met geheel gele dekschilden en lials- 

 schild. Bij het $ is het zesde sterniet aan het uiteinde ingesneden. Lengte 45 — 4J mm. In 

 tuinen en weilanden, onder steenen, plantenafval en dorre bladeren. Verbreid, doch niet 

 S^mee" 1. filifonnis Latr. 



Dekschilden en het gelieele achterlijf glanzig 2 



2 Dekschilden duidelijk langer en brccdcr dan het halsschild 3 



Dekschilden nagenoeg even lang en breed als het halsschild 4 



3 Hal.sschild ongeveer even lang als breed. Lichaam niet bijzonder smal. Achterlijf naar het 



uiteinde iets verbreed. Bovenzijde zwart, het uiteinde der dekschilden met eene breede, gele 

 vlek, welke zich gewoonlijk tot aan het midden, langs den naad, voortzet. Zelden is de 

 bovenzijde geelachtig, met bruinachtig achterlijf. Bij een exemplaar uit Kolhorn (N.-Holl.) 

 zijn de dekschilden geheel zwart. Sprieten, pooten en de randen der achterlijfsringen geel. 

 Kop en halsschild dof, lijn en dicht rimpelig-, de dekschilden en het achterlijf grover bestip- 

 peld. Bij het $ is het zesde sterniet scherp driehoekig ingesneden. Lengte 3— 3; mm. Onder 

 afgevallen boüuischors, steenen en dorre bladeren. Niet zeldzaam. 



(gracilis Payk.) 2. angustatus Payk. 



Halsschild langer dan breed. Lichaam zeer smal. Achterlijf naar het uiteinde bijna niet ver- 

 breed. Bovenzijde zwart, de dekschilden met eene breede gele vlek aan liet uiteinde, of boven- 

 dien aan den schouder geel gevlekt; zeldzamer geheel roodgeel, met eene zwarte niiddcnvlek. 

 Onnitgekleurde _ exemplaren zijn geheel geelachtig. Overigens op filifonnis gelijkende; 

 kop en halsschild iets langer en smaller, het halsschild aan de voorhoeken meer afgerond, 

 naar de basis meer versmald. Lengte 3^ mm. Onder steenen en dorre bladeren , in tuinen 

 en velden. Eenmaal bij den Maag, Maart' (diversus Aubé) 3. pulchellus Heer. 



4 Dekschilden zeer grof bestippeld, aan het uiteinde slechts zeer smal gezoomd. Achterlijf naar 



het uiteinde sterk verbreed. Deze soort heeft den habitus van angustatus, doch is iets 

 brccdcr en _ meer gewelfd. Sprieten en pooten geel. Bij het $ is het zesde sterniet scherp 

 driehoekig ingesneden, het vijfde met een ondicpcn langsindruk. Lengte 3J mm. Onder 

 steenen, plantenafval, dorre bladeren en mos; in weilanden en bosschen. Soms'liij Formica 

 rufa. Bij Zierikzec en Aalbcek (Zuid-Limburg). In België bij Ridderborn. 



(intermcdius Er.) 4. immaculatus Steph. 



Dekschilden vrij grof bestippeld, aan het uiteinde met eene breede gele vlek, welke zich langs 

 den naad tot aan het midden voortzet. Achterlijf naar het uiteinde weinig verbreed. Deze 

 soort koint iu habitus en kleur met angustatus overeen, doch is vooral onderscheiden 

 door de duidelijk kortere en krachtiger bestippeldc dekschilden. Volgens Fauvd zou deze 

 soort slechts een afwijkende vorm van angustatus zijn. Lengte 3— 3i mm. Onder mos 

 en bij mieren. Watergraafsmeer en Oud-Vroeuhoven bij "Maastricht ". . 5. neglectus Miirkel. 



