24 XI.IV. SCAKABAEIDAE. - 7. Al'IIODlUS. 



scliiliicii inct liicpe stippellijnen en vlak gcwcU'ik' tiissclicnruinuen. 1'ootcn lichter ofitonkerder 

 roodbruin (^pallipes Mnls.), zeldzamer zuariaclitig. Lengte 5^—7 nini. (jcmccn, vooral in 

 mcnsclien-iiitwcrpselen , docli oolc in Uoe- en paardennicst 8. scybalarius F. 



10 Buik rood. lierste lid der aclitertarsen korter dan de volgende ilric leedjes te zanien; de 



bovenste cindspoor der aclucrsclienen langer dan bet eerste tarslid. De 4e tusscbenriiimte 

 der dckscbildcn (die langs den naad niedcgerekend), evenals de naastbijgclegenen, niet 

 afgekort, doeb tot vlak nabij den toprand, 0|) dezelfde hoogte, doorloopend. Deze soort 

 gelijkt op fimetarius, docli is breeder; met langer halsschild en kortere dekscbildcn , 

 welke bovenop iets vlak gedrukt zijn. Glanzig zwart; dekschilden rood (doorgaans iets 

 donkerder dan bij fimctarius), hetzij eenkleurig QsnuifiiinifiHDiis Muls.), of op het 

 aciuergcdeelte met een zwarten dwarsvceg, die zich soms zoover uitbreidt, dat alleen de 

 buitenrand rood blijft (ab. c. veiccimirius Ilrbst, //'OTi«//« Dalla Torre). Kop met in 't midden 

 llauw uitgebogen voorrand; voorhoofd met 3 bultjes, van welke liet middelste hooger en 

 scherper i>. Halsschild verspreid en grof- en bovendien uiterst lijn bestippeld; bij bet <? 

 nagenoe? glad en van voren met een flauwen indruk; de voorhocken met eene roodevlck, 

 welke zich dikwerf over bijna den gehcclen zijrand uitbreidt; ook zou eene ab. c. ';»,ir)"/co//;.r 

 Muls. bekend zijn, bij welke het halsscliild eenkleurig zwart is. Schildje iets ingedrukt en 

 bestippeld. Dekschilden niet diepe stippellijnen en vlak gewelfde tusschenniimten. Pootcn 

 zwart, de schenen lichter of dcmkerder roodbruin, de tarsen rood. Lengte 7 — 8J mm. Niet 

 zeldzaam; vooral in bet najaar in koemest op zandgrond, o. a. op de duinen . 6. foetens !•'. 

 liuik zwart. Eerste lid der achtertarsen zoo lang als de volgende drie leedjes te zamen; de 

 bovenste cindspoor der achterschenen korter dan liet eerste tarslid. De 4e tusschenruimte 

 der dekschilden en meer of minder ook de naastbijgelcgencn voor den toprand afgekort. 

 Glanzig zwart; dekschilden helder rood, bij ab. c. macuripennis Muls. naar bet uiteinde iets 

 berookt. Kleine exemplaren niet roodachtig halsschild, geelroode dekschilden en meer of 

 minder licht gekleurde onderzijde en pooten vormen de ab. aiitumnnlis Naez. (j>rijphUiis 

 Cliarp.). Ook zomlen exemplaren met eenkleurig zwart halsschild bekend zijn (ah. c. */i;Vo/or 

 I'oiircr.); bij ab. c. fiypi)f>y!;iatis Muls. is de anus rood. Voorhoofd met drie duidelijke 

 bultjes, van welke het middelste hooger en spitser is; ook is de gebogen dwarskiel daarvói'u' 

 bij het (? zeer duidelijk. Halsschild zeer verspreid en grof- en bovendien lijn en vrij dicht 

 bestippeld; bij het ^ van voren met een duidelijken indruk. Schildje aan de basis bestippeld. 

 Dekscliilden met diepe stippellijnen en vlak gewelfde, uiterst lijn bcstippelde tusschenniimten. 

 Pooten zwart, de tarsen roodbruin. Lengte 5J -8 mm. Overal zeer gemeen, vooral in koe- 

 en paardennicst 7. fimetarius L- 



11 Schildje klein, smaller dan de eerste twee tussclieuruiniten der dekschilden, aan de basis niet 



parallele zijden, van achteren toegespitst i). De basis van bet halsschild bij onze inlicemscbe 

 soort lijn maar duidelijk gerand (Sub-gen. Ca la most e r n 11 s Moisch.). Deze tamelijk gestrekte, 

 sterk glanzige zwarte soort is vooral te Iierkcnnen aan het giof en zeer verspreid besiippelde 

 halsschild, welks schijf veelal glad is; daartusschen met meer of minder duidelijke, 

 zeer lijne bestippcling; ook is bet eerste lid der aclitertarsen naar verhouding kort, slechts 

 weinig langer dan het 2e. Dekschilden ongeveer iJ maal zoo lang als te zamen breed, met 

 krachtige stippellijnen en zeer verspreid-, moeilijk zichtbaar bestip|icldc, nagenoeg gladde 

 tusschenruimten; geheel zw^art (^coiiculor Muls.), veelmeer aan het uiteinde, naar den buiten- 

 rand, roodbruin, welke kleur zich over een groot deel der dekschilden kan uitbreiden; 

 bij ab. c. moestiis Muls. (^basiilis Dalla Torre), behalve aan de basis, geheel roodbruin; bij 

 ab. c. siiliiralis 1'ald. de dekschilden rood, de naad en de zijrand donkerder (bij lirumnieii). 

 Kop dicht rimpelig bestippeld, niet in het midden breed uitgebogen voorrand. Hij sommige 

 mannetjes (_parcepiincttiliis Muls.) is het midden van liet halsschild nagenoeg onbestippeld 

 en zijn de zijden soms roodbruin; bij sommige wijfjes (^cribratus Muls.) dichter besti|i- 

 peld. Ook zijn exemplaren bekend bij welke de tusschcnruimten der dekschilden sterk en 

 dicht bestippeld en de sti|ipellijncii minder duidelijk zijn (ab. s. 'riigulosiis Muls.). Pooten 

 lichter of donkerder roodbruin of zwartbruiii, de tarsen roodachtig. Hij het (? de drie 

 voorlioolds-bultjes duidelijk, het middelste iets hooger en spitser, daarvi'iór met een gebogen 

 dwarskiel; bij het J de drie voorhoolds-bultjes, vooral de zijdelingsche, <induidelijk , zcio 

 ook de dwarskiel onduidelijk of gelael ontbrekend. Lengte 4—5 mm. Zeer gemeen in 

 allerlei mest, vette tuinaarde en rottende plantenstolfen. Qngcr Creutz. , carboiiariiis Si.) 



9. granarius L. 

 Schildje breeder, driehoekig, meestal zoo breed als de eerste twee tusschenniimten der dek- 

 schilden, onmiddelijk van af de basis tot aan liet uiteinde versmald. De basis van het 

 halsschild duidelijk gerand 12 



12 Grondklenr leemkleurig, okergcel, roodgeel of bruinrocjd ; kop en halsschild meestal grootcn- 



deels donker; halsschild altijd breed geel of roodbruin gezoomd; onderzijde grootendeels 

 geel of bruin, zeer zelden donkerder (Sub-gen. liodilus Muls.) 13 



1) Kxeiliplarcn van A. plapiatii^ t-ii iiiptT, hij Wflki.' df lia>is van lift luibscliü'l in het iiiiihlni twv (lauw giTaii'l is, 

 ondcrschfidfii ^ich gemakkelijk van granarius duur iiet \eel gruver i-ll diehler he^^tippelde liaUscliild. 



