XI, IV. ScARAIiAElDAE. — II. CkKAIOI'IIYU.S. 12. GeoTRUI'ES. 



39 



het schildje vaii voren niet uitgebo,i;e)i ; hel halsschild bij hel $ mei 2—3 naar voren 

 gerichle hoornen , hij hel $ miiislens de voor hoeken loe,i^'espitsl. 

 Van de 8 Europeesche soorlen koml i in Nederland voor. 



Zware, glanzig, bij .sommige excm|)larcii de clel;scliililen gedeeltelijk of gniotciulccls donlicr 

 lilociirood; oiulerzijde cii pooccn zwart lieliaanl. Kop in beide .sek.sen gelijk, weinig langer 

 dan breed, clypcus van voren algerund. Halsschild kort, iet.s brcedcr dan de dekseliildèn , 

 aan weerszijden van de basi,s uitgebogen, met al'gerondc zijden; bij bet ^ met drie naar voren 

 gerichte hoornen, van welke de langere zijhoornen vooraan op de .schijf ontspringen en o|i 

 ccnigen afstand van de afgeronde voorbocken staan; de voortand in" beide seksen in het 

 niidden ongerand, bij het $ nagenoeg glad, slechts aan de zijden, alsmede aan de basis der 

 zijhoornen bestippcid en iets ingedrukt, bij kleinere mannetjes aan de zijden meer uitgebreid 

 bestippebl; bij het 5 alleen bet midden onbestippeld, zeldzamer niet enkele stippels, de 

 voorboeken spits uiigetmkken , in liet midden achter den voorrand met eene verbeven 

 dwarslijst en aan weerszijden daarvan met een klein sanicugcdrukt spits bultje. .Schildje 

 driehoekig, iets breedcr dan lang, glad. Dckschilden inet parallcle zijden; de langsstrepen , 

 welke vooral aan de basis duidelijk, lijn bestippeld zijn, worden naar bet uiteinde steeds 

 lijncr en verdwijnen ten laatste nagenoeg geheel, ook zijn de buitenste lijncr. Voorschenen 

 met 6 naar den top geleidelijk grooter wordeiule tanden. Lengte 141—21 mm. Gemeen in 

 boschrijkc beidestreken. Zij leeft in diejic gaten in den grond onder drogen koe-, sclia|icn- 

 cn konijiieiimest. Na de copulatie vindt men de mannetjes in massa dood op den grond. 

 Zij zou ook eenmaal bij den Haag gevangen zijn. liet wijfje graaft onder mest, tot zelfs 

 O]) een meter diepte, cenige gaten in den grond, waarin zij de versche mest tot een klomiije 

 samenstampt; daarop legt zij een ei, dat weder met mest bedekt wordt Het J schijnt 

 na het eierleggen in den grond te sterven. De iiitgekropen larve leeft van den inestvoorraad, 

 welke op groote diepte vochtig blijft. Volgens Tlnau gelijkt de larve O]) een engerling, 

 doch is zij meer gekromd en gednnigeu, iets meer behaard en donker gekleurd. 



I. typbaeus L* 



42. Geotriipes Latreille. 



S/rielen ii-ledig ; de knols ,i,'ewoon , dof, doorbladerd , hel 2e lid naar den lop 

 versmald, of korlcr y door de om^^evcnde lecdjes gedcellelijk ingcslolen {Fig. 66 ///) i). 

 Clypeus door een hoekigen , veelal ondvidcl ijken naad van hel voorhoofd geseheiden ; 

 meer of minder ruilvormig of half-elliplisch , mei opgerichlen bitilenrand , legen 

 welken zich eene verheven lijsl, aan weerszijden van het voorhoofd, aansluit, welke de 

 wangen van het voorhoofd scheidt. Oogen door eene voortzetting van de watig geheel 

 doorsneden. Bovenlip hoornachtig , van voren recht afgesneden. Voorkaken meer of 

 minder uitstekende , aan de buitenzijde gerand; met een kauwvlak aan de basis , dat 

 uil dicht aaneenstaande hoornblaadjes bestaat. Achlerkaaks-lobben Icderachlig, dicht 

 behaard ; de binnenlob met hoornachtigen bovenrand. A'aaklaslers vrij dun , draadvor- 

 mig. Kin diep uilgerand ; tong vliezig, fijn behaard, zakvormig uitgehold, tweesHl^pig. 

 Tiüeede liptaster-lid iels dikker dan het \e , aan den omtrek met stijve borslelharen 

 bezet ; eindlid langwerpig-eirond , glad. Halsschild onbewapend , vrij dicht tegen den 

 voorrand der dekschilden aangesloten. Schildje eenigszins hartvormig. Mesoslernum aan 

 de basis met eene diepe middengroef , welke van achteren soms door eene kielvormige 

 verhroenheid begrensd wordt. Poolen krachtig ontwikkeld ; voordijen op de voorzijde 

 met eene dichte goudgele, zeldzamer donker gekleurde villvlek. Voorschenen langs den 

 geheelen buitenkant scherp gezaagd, de laatste twee zaagtanden in den regel grooter ; 

 achterschenen met twee of drie dtcarslijsten aan de buitenzijde en met vier scherpe 

 kanten , van welke de voorsten fijn getand zijn ; middclschenen sterker- , achterschenen 

 zwakker gebogen. Eerste tarslid langer dan de overige leedjcs ; alle tar sleed jes aan het 

 uiteinde met lange , afslaande borslelharen ; onvcliium zeer kort, met lange eindborslels. 

 Het se.xueel verschil treft men deels aan in den bouw der voorschenen en achlerdijen, alsook 

 in het krachtiger ontwikkeld halsschild bij het i. De soorlen bezitten het vermogen om 

 een tjirpend geluid voort te brengen , doordat eene iets verheven , fijn en dicht geribbeldc 

 langslijst op de achterzijde der achlcrco.xae , bij de beweging dezer deelen , over den in 



\) Hg licl /.uid-Europrcch.! suti-gm. Thureclcs Mul», is hfl ie sjirirUid im-l iiifc'slul.n. 



