4 XLIII. Lucanidae. — i. Lucanus. 



vooral in eikenbosschcn , waar de larve/t zich in vertnolmd hout oitlwikkeleju De kevers 

 zitten overdag aan uitvloeiende sappen van eiken , of onder gevelde boomen en groote 

 losse stukken schors. — De ontunkkeling van L. cervus is door KOsel , de larve en 

 pop nog door Schiödte en de geheele levensgeschiedenis door Mélise, von Fricken en 

 Planet beschreven. — De larve van Lucanus cervus wordt meer dan $o mm. lang, 

 is dik, cylinderrond , onge7'eer vijfmaal zoo lang als breed, kaaskleurig , vetglansig , 

 op de bovenzijde , vooral op de middelste ringen, met bijzonder Jijne, dicht staande, uiterst 

 korte borstelhaartjes bezet; het lichaam bestaat, behalve de kop, uit 13 ringen, welke 

 niet als bij de Scarabaeidae van over dwarse plooien voorzien zijn ; bovendien bevinde/i 

 zich een eerste paar stigmata op den eersten thoracaalring , een 2e paar op den eersten 

 achterlijf sring , terwijl de overige 7 paar op de volgende ringen voorhanden zijn; de 

 stigmata zijn kleiner dan bij de Scarabaeidae. Kop smaller dan het lichaam; 

 geelrood met zwartbruine voor ka ken. De eerste thoracaalring vertoont aan weerszijden 

 slechts eene geringe aanduiding van het roodbruine vlekje dat zeer duidelijk is bij 

 de larven der Dynastinen en Cetoniinen onder de Scarabaeidae. .Sprieten 

 zoo lang als de voorkaken , ^-ledig ; het 4e lid klein, toegespitst. Kaaktasters 4-, lip- 

 tasters ^-ledig. Poolen krachtig ontïcikkeld , 4-ledig , oranjegeel, met één enkelen klauw. 

 Jong zijnde kan de larve zich strekken , later ligt zij gekromd , doch keert zich van de 

 eene zijde naar de andere. 



Van de 4 Europecsche soorten komt i in Nederland voor. 



Zwart, ccnigsziiis matglanzij;; de dekschildcn kastanjebruin, bij het 5 veelal donkerder. Schildje 

 aan de basis bestippeld, niet eene flauw verheven niiddellijn. Dekscliilden lijn en zeer dicht 

 besti|i[)eld , bij het $ VDoral duidelijk, lijn rimpelig. Onderzijde fijn, kort, grauw behaard; 

 de haarzoom aan den voortand van het lialsschild, benevens eene haarvlek op de voordijeii 

 goudgeel. Sprietknots 4-ledig i)- — I^ij groote mannetjes is de kop veel breeder dan liet 

 halsschild, ongeveer zoo breed als de dekschildcn, diclit en lijn, rimpelig bestippeld, zeer 

 lijn grauw behaard. Voorhoofd, behalve van achteren in het midden , niet eene boog opstaande 

 kamige lijst aan den omtrek, welke aan de voorhockcn tandvormig uitspringt. Clypcns 

 vertikaal afvallend, tusschcn de voorkaken gewoonlijk kastanjebruin. Voorkaken ongeveer 

 zoo lang als de dekschildcn, geweiaclitig; aan de basis naar buiten-, aan liet uiteinde naar 

 binnen gebogen en tevens naar onderen gekromd; kastanjebruin; aan bet uiteinde gevorkt 2), 

 aan den binnenrand, vóór het midden, niet een grooten tand; daarvoor en daarachter met 

 fijne kerftandjes; aan de basis op de onderzijde nog een kleinen tand. Halsschild met iets 

 opgerichte, stompe acbtcrlioeken; met eeiie onduidelijke verdiepte langslijn. Bij de kleinere 

 nianneijes (de vorm cnpreoUis Fuessl.) is de kop kleiner, zoo breed als- of iets smaller 

 dan bet halsschild en ook smaller dan de dekschildcn; de lijsten om het voorhoofd zijn minder 

 scherp of ontbreken nagenoeg geheel; de voorkaken ongeveer bet J of de helft van de lengte 

 der ileksdiilden, slechts weinig of niet naar onderen gekromd; de grootere tanden zijn minder 

 ontwikkeld, terwijl de kerftandjes aan den binnenrand sterker uitkomen en de groote tand 

 daartusscbeii zich eindelijk ook als een der kerftandjes voordoet. — Bij het $ zijn kop en hals- 

 schild onbehaard. Kop veel smaller dan het halsschild, zeer dicht rimpelig bestippeld, aan den 

 acliterrand glad. Voorkaken klein , over elkaar gebogen , met twee , cenigszins stompe , tanden in 

 bet midden. Halsscliild in 't midden lijn-, aan de zijden dicht rimpelig besti|)pcld; de zijrand iets 

 achter het midden stompboekig; de achterhoeken stomp, l'ooten korter en krachtiger ontwikkeld 

 dan bij het ^•, voorschenen aan den buitenrand met krachtige, meer of minder stompe 

 tanden. Bij groote wijfjes de dekschilden gewoonlijk zwartbruin, bij de kleineren (de vorm 

 capreolus Fuessl.) kastanjebruin 3). Lengte bij de grootste mannetjes 50 mm., bij de 

 kleinsten 27^ inra. (zonder de voorkaken); bij de grootste wijfjes 41 mm., bij de kleinsten 

 26J mm. Deze onder den naam van „vliegend hert" bekende kever leeft in eikenbosschcn 

 der diluvialc streken, o. a. niet zeldzaam in de Soercnsche bosschen op de Veluwe, waar 

 bijzonder groote exemplaren voorkomen; ook bij Venlo en in de omstreken van Maastricht. 

 Op sommige plaatsen treft men uitsluitend de kleine vorm capreolus aan, o. a. bij Mook, 

 Nijmegen en lircda. Ook werden enkele malen exemplaren gevangen buiten de eigenlijke 

 woonplaats, o. a. bij Rotterdam en Vlissingen. De wijfjes worden over liet algemeen minder 



Il ni| /iiiil-l'.urüpri'sclii' varifleilen uuk wi*l '^- vu lï-ledin- 



i) In /.iii'l-r,iirui>!i kuiiifii vurieti'itcii voi»r . liij wt'lkc l»'l iiili-iiidr riicl (ïüvorkl is. 



3j Ilij i't'Df duur lltrbsl al» anni^iT b<-.scliri>vi'ii nlwijkiii^, vi-i'liHtii>'ii dt- vuurk:tki'ii a;iii do lin^is di'n ({i'wuni-rl vuriu nis bij li)-t 

 wijrj<-. dui'li beziUell bi'ideii t'i'll aiiilli.'*niïM>l nU bi) di- iiiatiiii'lijkr vnurk;ik*-ii , dt-^o zijn slfrrlits WL'iiii^' laiitfLT dan dt- kup, rt-clit 

 vouriiilsU-kcnd. eeni(;szitis u|iK''blazfii , aan de ltiiiii'-n/.ijdL- naar lii-l ulli-iridi' int't een aantal srlicr|>r kiTl'tandji-s ; liclil ruud- 

 hruiii. In Iti't Iti-rlijn.scbe Musrnin wurül ren lierrnai'liruditisuli cst'injdaar bewaard, dal links inatnit-lijk, nrlils vrunw<dijk is. 



