44 XLIV. SCARABAEIDAE. — 13. OnTHOI'HAGUS. 



mei Iwec eindsporcn. Tarsen smal, compres , <^-ledig ; het eerste lid der aehtertarsen 

 l'^Ks .!,'estrekt , de eerste 4 leedjes aan de binnenzijde met eenc kamvormi;^e l'orstelrij ; 

 klainvlid };e7C'Oon , tneer cylinderrond Bij het S het halsschild soms van bultjes of 

 indrukken voorzien ; ook zijn dikwerf de voorpooten iets langer en is de eindspoor der 

 voorschenen minder scherp. Onder het vliej^en worden de dekschilden zoodanig opgeligt , 

 dat de buitenrand naar boven gericht is. — De soorten van dit genus leven hoofdzakelijk 

 in allerlei mest, zeldzamer in rottende dierlijke stoffen. Net J graaft 7'oor elk ei eene 

 hoeveelheid mest in den grond en maakt daaruit een balletje met eene kleine holte er 

 in ; daarin wordt nu een ei gelegd , waarop de holte gesloten wordt. De larve voedt 

 zich met het binnenste gedeelte van dit balletje , zonder het te doorboren : de ontioikkeling 

 duurt ongeveer 3 maanden. De larve van O. taurus is door Mulsant, die van 

 nuchicornis door Perris , benevens de pop door Rosenhauer beschreven. 



Van de 40 Europeesche soorten komen 6 itt Nederland en 3 in het aangrenzend 

 gebied voor. 



1 llalsscliild over cic gcliccle oppcrvlnktc gelijkmatig, slechts weinig diclit met gewone, niet 



raspaclitige stippels bezet, wier tiisschcnniiniten veel grootcr zijn dan de stippels zelf. 

 liovenzijdc glad, sleclits aan de zijden menigmaal lijn geelachtig behaard. Geheel zwart, op 

 de bovenzijde meestal met flanwcn brons-, groen- ol' loodklenrigen weerschijn, zelden de 

 dekschilden geheel (ah. c. fuscipcnnis .Muls.) ol' gedeeltelijk roodbrninachtig, of zell's het 

 gebeelc lichaam roodbruin; weinig glanzig. Dekschilden met lijne stippellijnen en eficn, 

 vcrs|)rcid bestip|ieldc tiissjhenrnimten. Clypeus van voren in beide seksen afgerond. Pygidiuni 

 dof; verspreid, grof en lijn dooreen, bestippeld, lang behaard. Sprieten en tarsen donker 

 roodbrnin, de s|)rictknüts zwartachtig. Voordijen op de bovenzijde, tusschen de gele liaarvlek 

 en het niteinde, met eene stippelrij. Kerste lid der aciitcrtarsen zoo lang als de overige 4 

 leedjes te zamen. IvO|) bij het 1 duidelijk dicht-, bij het g meer vers|ireid en lijn bestip])eld; 

 de twee dwarslijsten bij het J recht, die op den schedel iets meer verheven en nabij den 

 achterrand gelegen, liij het $ geen voorlioofds-lijst, doch de schedel-lijst in twee zeer lange, 

 dunne, gebogen, naar achteren gerichte hoornen uitgetrokken, welke bij goed ontwikkelde 

 exemplaren aan weerszijden op het halsschild in een daarvoor bestemden indruk gekromd 

 liggen, liij kleinere mannetjes is het halsschild van voren, evenals bij liet J, schuin ai'geknoi 

 en zijn de hoornen kort en gebogen {^caprn F.) ofwel kort, recht en opgericht (rfi/JcorH/.t 

 I.eske). liij zwak ontwikkelde mannetjes vertoont zich slechts eene dwarslijst op tJen schedel, 

 welke aan weerszijden slcihts tot een soms onmerkbaar bidtje opgericht is; dergelijke man- 

 netjes gelijken zeer op de wijfjes, doch onderscheiden zich vooral daarin dat de voorlioofds- 

 lijst ontbreekt. Lengte 7—10 mm. In boschrijke streken in verschen koemest. Meermalen, 

 vooral in den nazomer, in de omstreken van Maastricht; ook bij Doetinchem. In België op 

 verscheidene jilaatsen; bij Düsseldorf en in Westfalen . . (regosus Poda) i. taurus Schrebcr. 



Halsschild minstens van voren en aan de zijden, meestal over de geheele oppervlakte > raspachtig 

 bestippeld, d. i. vi'iór iedere stippel bevindt zich eene korrelige verhevenheid, evenals op 

 eene rasp. Kop en halsschild aan de zijden geel bcxvim|ierd , ocik de onderzijde groolendeels 

 geel behaanl. Hij de mannetjes het halsschild van voren meer of minder ingedrukt, naar 

 gelang de kophoorn ontwikkeld is 2 



2 Dekschilden okergeel, met zwarte of groenaclitige vlekjes besprenkeld, ol' met zwarte langs- 



vlckken op eenigc tusschenruimten; soms vloeien deze meer of minder ineen, of ontbreken 

 nagenoeg geheel. Ook kininen de dekschilden zwart zijn en aan ilen toprand en de sjhonderbuil 

 rood of roodgeel .; 



Dekschilden, evenals het overige lichaam, geheel zwart ol' donker bronzig 8 



3 Zijrand van het halsschild, achter de voorhoeken, iets uitgebogen, waardoor deze iets uitsteken 



en een weinig naar buiten gericht zijn, of wel zijn alleen de voorhoeken cenigszins bultig, 

 naar buiten gericht 4 



Zijrand van het halsschild, tot aan de voorhoeken, gelijkmakig afgerond-versinald, niet uitge- 

 bogen, de voorhoeken niet naar buiten, maar alleen naar voren gericht rt 



4 Deksclnlden okergeel of bruingeel, met zwarte of groenaclitige vlekjes besprenkeld. De schedel- 



lijst bij het (? slechts met een enkelen hoorn of bult. De liaren tusschen de korte borstel- 

 haren van den borstelkrans aan het uiteinde der aciuerschcncn tweemaal zoo lang als de korte 

 borsielharen. Zijrand van liet halsschild, achter de voorlioeken, duidelijk uitgebogen. Kopen 

 halsscliild zwart, met duidelijken broiisglans, of helder metallisch groen of purperkleurig. 

 Onderzijde zwartgroen of zwart 5 



Dekschilden, evenals liet overige lichaam, zwart, met bronsglans; de toprand en de schouder- 

 buil rood of roodgeel. Clypeiis nagenoeg halfcirkelrond, van voren diep uitgerand; de 



