XI.IV. SCARABAEIDAE. — 13. OntHOPHAGUS. 45 



sclleclcl-lij^t l)ij liet S iii twee recht opgerielite liotirneii uitgetrokken, ikuirtusschen iKijjinei 

 een pkiatvoniiig Iniltje; vcel;il zijn deze liric iiiisieeUsels te z;imen tut cene lioog (ipgericlitc, 

 aan weerskameii meer uitstekeiuie, plaat gereriiiceeril; bij liet J ilc seheilel-lijst recht en sterk 

 opgericlit, ile vDorhoiilUs-lijst veel zwakker, gcliogcn, bij het,? slechts even aangethiid. 

 Hovenzijite vrij lang, geel heliaard. De vourliiieken van het halsscliiUI eenigszins bultig, 

 naar buiten iiitstekcntle. De haren van tien burstelkrans aan het uiteinde ilerachtersclienen niet 

 langer dan de korte borstciharcn. Bij ab. c. mbellus Mtils. (^nifili/iftmis lleitt.) zijn de 

 dekschiUlcn gcliecl ol' nagenoeg geheel rood; ook zijn alsdan de pooten rood. Lengte 4; -5 mm. 

 Niet inlandscli. De ab. c. nibclUts in l?elgie bij liressoux (Luik) (furcatns F.) 



i; Kop en halsschild zwart met bronsglans, zelden groenachtig; dekschilden niet zwarte vlekjes 

 besprenkeld, welke soms zoodanig inccnvloeien, dat de dekschilden slcclits aan voor- en 

 acbterrand geel blijven, de naad smal metallisch-groen; (mdcrzijde zwart, zelden met geringen 

 bronsglans. Halsschild dicht korrelig bcstippeld, van voren met meer oF minder dnidelijke, 

 onbestippelde middcllijn; met korte dichte beharing, welke bij oude exemplaren veelal 

 al'gewreven is; bij het $ gewoon, van voren zonder btiilen. Deze soort gelijkt zeer op 

 nucbicornis, doch onderscheidt zich o. a. dadelijk door de nitranding nabij de voorlujeken 

 van het halsicbibl. Clypeus van voren eenigszins tiitgerand en opgericht i). Dekschilden 

 met oppervlakkige stippellijnen, de tusschenniiniten nagenoeg in twee rijen korrelig bcstip- 

 peld. PygidiiMii lijn en verspreid bestippeld, Sprietknots zwart, liij het 3 de kop iets langer 

 dan bij het ?, verspreid en lijn bestippeld; de schedel-lijst als eene naar achteren gerichte, 

 aan weerzijden bultig verbrcedc plaat, welke naar het uiteinde in een dun, llauw S-vormig 

 gebogei\, hoorntje eindigt. Bij kleinere mannetjes de schcdelplaat korter en het iioornije 

 meer recht; ook komt het voor dat van het hoorntje niets voorhanden is, doch dat de 

 schedel-lijst als eene iets hoogere dwarslijst is aangeduid; ook is alsdan de kop sterker 

 bestippeld en het halsschild even vlak als bij het J (^similis Scriba). Rij het J de kop 

 dichter en sterker bestippeld, de clypeus iets rimpelig; voorhoofd met twee verheven 

 dwarslijsten. Lengte 5— 8J mm. (ïemeen in allerlei mest, vooral in koemest. 



2. fracticornis 1'reyssl. 



Ko|), halsschild en onderzijde levendig metallisch-groen ol" eenigszins koperrood, meer of 

 minder glanzig; dekschilden rocstkicurig-okcrgeel, met onduidelijke groen- ot" bruinachtige 

 vlekjes besprenkeld, soms bijna geheel eenkleurig okergeel. Halsschild zeer dicht besti|ipeld, 

 kort en dicht-, bij versche exemplaren geel-, bij ouden grijs behaard en alsdan meer ol' 

 minder at'gcwreven; bij het $ met twee versnulten, zwakke builen nabij den voorrand. 

 Clypeus met iets opgerichten en uitgebogen voorrand. Dekschilden met oppervlakkige 

 stipiiellijnen en verspreid- oK deels in rijen bestippelde, lijn geel behaarde ttisschenruimten. 

 Pygidimn verspreid bestippeld. Sprieten rood, knots zwart. Bij hel ^ de kop lijn en vei- 

 spreid bestippeld, de sciiedel-lijst als bij fracticornis; bij kleine mannetjes de schedel- 

 plaat en de hoorn sterk gereduceerd Qcusp'uiiiLicidiis Muls.). Bij het 5 de clypeus dicht 

 bestippeld, voorhoofd met twee verheven dwarslijsten. Lengte ? -yi mm. Gemeen, vooral 

 in menscben-uitvverpselen; ook in koemest en zelfs in aas 3. coenobita llerbst. 



C, Halsschild vai; voren in beide seksen met 4 (vooral bij het ^ duidelijke) bidtjes, van welke 

 de middelste twee zwakker ontwikkeld en dicht aaneenstaan, of tot eene gemeenschapiiclijke 

 bnil versmolten zijn (bij uitzondering zijn deze btjitjes bij bet J niet ontwikkeld); dicht 

 korrelig bestippeld. Schedel-lijst, in beide seksen, boog, recht, gewoon, bij het ^ gewoonlijk 

 liooger dan bij het J; voorhoofds-lijst bij het $ gebogen, minder hoog, bij het <? ontbrekend. 

 Kop en halssciiild bronzig-groen of helder bronzig of roodUoperkIcurig, lang en dicht behaard. 

 Dekschilden okergeel, korter, spaarzamer, in langsrijen geel behaard; de naad donker, de 

 2e, 3e, 5e, 7e en 8e tusschcnruiinte met eene langwerpige zwarte of zwartgroene vlek, 

 welke vlekken allen te zameii een schceven dwarsband vormen; soms vloeien deze vlekken 

 te zamcn of zijn zij bijna geheel uitgewischt; met zwakke stippellijnen en in twee rijen 

 bestippelde tusschenruimtcn. Pygidium vers|)rcid en diep bestippeld. Deze soort heeft de 

 grootte van nuchicornis, doch komt in kletir meer met coenobita overeen. Lengte 

 5J — y\ mm. Op kale kalkbergen in schapenmest. Niet inlandsch. In België bij Marloic, 

 Wandre, Marche, Visé en Dinant, ook in Westl'alen (leniur F.) 



Halsschild bij het $ met twee zwakke, niteenstaande of dicht aaneenstaande, kleine, soms 

 nauwelijks merkbare, bultjes, ofwel met eene uitholling vóóraan in het midden; bij het J 

 met twee, tot eene meer of minder sterk ontwikkelde en glanzige buil, versmolten bidtjes. 

 Schedel-lijst bij het $ met een hoorntje. Dekschilden nagenoeg kaal 7 



7 Epipleuren der dekschilden geel, het voorste derde gedeelte volkomen zwart. Schedel-lijst bij 

 bet $ tusschen de oogen gelegen. Dekschilden okergeel; overal, bij groote nitzoinicring 

 nagenoeg alleen van voren en van achteren, met zwarte, zelden zwartgroene vlekjes be- 



1) llij fiMi vrouw«'lijW L'XHiiipIaar uil Biisauiii Miluunl de nilrLiiiiliii^; vjn d.Mi rl\ii.ii-. in li«'l iiilddrii oi'ii iliiid.-lijki-ii l;itid 



