64 XI,IV. SCARABAEIDAE. — 26. CeTONiA. 



wf/ke zich de daartegen aansluitende rand der dekschilden aanlegt. Dekschilden aan de 

 zijden duidelijk uitgesneden , jvaardoor de episternen en epimeren van den metatlwrax , 

 alsook de -'e/dikte zijrand der plaalvormige achtercoxae duidelijk zichtbaar zijn {Fig. 

 69 / 1) ). Mesosternuin ^ tusschcn de middclcoxae , in eenc korte, stompe, soms eenigszins 

 knop~<'ormige , voortzetting uitstekend , 'welke met het metastcrnum in een zelfde vlak 

 ligt en daarmede als 7 7vare een geheel schijnt te vormen; meestal door cene gebogen 

 dwarslijn afgescheiden {Fig. 69 17). Poolen krachtig ontwikkeld, de dijen breed. 

 Voorschoten in beide seksen met 3 tanden aan den buitenrand , bij sommige tropische 

 soorten met 2 tanden bij het S en 3 bij het $. Achterschenen in het midden der buiten- 

 zijde met eene dwarslijst , ivelke soms in een tand uitloopt; aan de bifinenzijde langen 

 dicht bewimperd. Bovenzijde ïtan het lichaam meestal metaalglanzig , 'oeelal groen ; ge- 

 wooidijk kaal , soms dun en fijtt behaard en met zeer i'eranderlijke , fijne , 7vitte vilt- 

 7'lek/es. Bij het i de tarsen iets langer dan bij het $ ; soms met een langsindruk over 

 den buik. 



De larven zijn 7'eel dikker en korter dan die der mcikei'ers , 7i>aarop zij overigens 

 veel gelijken ; zij zijn naar voren geleidelijk versmald, met sterk af gerond achtereinde ; 

 vuil kaaskleurig, het uiteinde donker doorschemerend ; de kop bijzonder klein , evenals 

 de poolen en de stigmata bruingeel ; kaken donkerbruin. Sprieten ^- ledig, het 4e lid 

 door eene insnoering schijnbaar gedeeld. Voor kaken ongelijk , de eene aan het uiteinde 

 3-, de andere 2-tandig, bij C. marmorata 4- en ^-tandig. Lichaam l>ehaard; het 

 zakvormige uiteinde op de onderzijde met een klein, smal veldje, omgeven door naar 

 achteren gerichte doorntjes. '/.ij leven deels in rottend hout , soms ook aan de wortels 

 van doode en, ''oli^ens Ratsehurg , zelfs van lej'ende boomen , in molm , bladaarde , deels , 

 als ge7voonlijk indijferent gedulde gasten, in ?nierennestcn (vooral van Fo rmica rufa), 

 7vaar zij van plantenresten leveti. Zij blijven 3 tot 4 jaren in larventoestand , 7'e>poppen 

 meestal in het voorjaar, binnen een uit aarde en molm vervaardigde cocon, 7C'aaraan 

 allerlei plantenresten of andere overblijfselen uit de omgeving aankleven , en komen na 

 \ tot 3 maanden, in Mei, Juni of Juli , als kever te voorschijn. Het 7'erpoppen duurt 

 8 (i. 10 dagen. Het imago vindt men op de meest verschillende planten, 7vaar zij honig 

 uit de bloemen zuigeri , doch ook bloembladen en mecldraden af vreten ; ook treft men ze 

 aan uitvloeiende boomsappen ., zelfs aan sappige vruchten 2] en naar het schijnt ook 7vel 

 aan sappige galnoten ; bij druilig 7i'eder zitten zij 0>ibe7üe,i^elijk op bloemen en tusschen infio- 

 rescenties , zij houden zich alsdan als dood door de poolen in te trekken ; bij aanraking 

 scheiden zij een onaangenaam riekend -rockt af; bij zonneschijn vliegen zij snel op, 

 met gesloten dekschilden. — De larve van C. aurata is door de Haan en Ratzcbnrg , 

 ook de pop door de Haan en de geheele ont7iHkkcling nog door Dufour; de lar7ie en 

 pop van cuprea door de Geer en Schiodte ; de lan^e en pop van marmorata 

 door Rösel , alsmede de larve door Bouché en Mulsant , en de larve van aeruginosa 

 door J'Visch en de Haan , alsook de pop nog door Frisch beschreven. 



Van de 22 Furopeesche soorten komen 3 in Nederland en i in het aangrenzend 

 gebied voor. 



I McsostcriKilc voortzetting als ccii kogclvormigeii knop nitstcUcnd (Fig. 69 II), naar voren en 

 naar onderen steil afvallend, van liet metasterniini niet door ccn gebogen dwarslijn geschei- 

 den, liasis van liet lialsseliild over liet scliiMje lijn bewimperd. Hij bet $ liet aclucrlijl' niet 

 eene vlakke, meer of minder duidelijke iniddengroel'; de dekscbilden aan den topraiid, 

 naast den naadbock, uitgebogen (Siibgcii. Cctonia i. sp.). Oczc onder den naam van 

 „gouden tor" bekende soort is sterk metallisch gekleurd, op de onderzijde kopcrrond, op 

 de bovenzijde l'raai groen ol' gondgroen, niet zelden met koperklenrigen weerschijn, zelden 

 geheel vurig roodkoperklenrig (ab. c. \>urjmrata Heer, ciiprifidgciis .Muls.) 3). üovenzijdc 

 cenigszins, de kop altijd duidelijk bebaard. Cly|)ens met verdikten rand, van voren diiideiijk 



I) In lir/.c ti^iiur \> <'i'ii i'ii iiiiiiiT iiii'1 si:li(Tp ((i'iiui'j: KL'l'''"lti'll(i ; wnl iiitT bij vcruissirij.' ;ils i'piiii. iiU'UU. :i;tiif;i-li;(:tld is, iiuti'l 

 vipi lil- vcTilikt.' /.ijniiiij diT a.liliTruiiac ; licl »'|iiiii. lu'-lat. i-ii Iti-l ciiisl. iiiftiit. iliufstril daarvinir pclf.'cki-tni zijii. Df 

 liissi;lii-ii liiilsscdiild fii (lcksi:hil(U'ii /iL-lillian* liovrilgcdrcllni van d(-' cpiiinTcii van den niosulliurax witrdrii v\cl st.IiimdiTldiidfii 

 (Mra jiu la<') fït'iiaaind. 



2} iUticma lloK vtTtlifIdl dal «fjinidrii lorren» {l'.rlitniil fl»ri(ohl) scliadtdijk waren in ananas- en druiveiikassen, waar /ij 

 zich aan de/e rijpe vrui^liten te (;iied deden. 



3) In /uidi>lijkei streken v.an F.nri>|ia kuiiien nog vele andere Lleiir-aberratieiï voor. 



