3o6 LXV. Rhipiphoridae. — i. Rhipiphorus. 



nchtii^e lobben, van wc/kt' de bnilciislc lana^ is. Kaaktastcrs ihaaikvrmig. Kin smal. 

 Tong aan den iop uilgerand, de liptaslers op haar uiteinde ingeplant. Sprieten naast 

 het midden van den binnenrand der oogen in,i;eplant ; bij het S lang, dubbel ,i,'ekamd 

 {I'ig- 95 //)■■ bij het % kort, enkel gekawd (Jug. 95 ///). Halssehihl langer dan breed , 

 met eene diepe, van voren afgekorte, middengroef ; scherpe achterhoeken, aan weerszijden 

 van de basis diep iiitgcrand en met eene lobvormige voortzetting over het schildje ; naar 

 voren zeer sterk af hellend. Dekschilden aan de basis zoo breed als het halsschild, langer 

 dan het achterlijf ; aan den naad divergccrend en naar achteren elk afzonderlijk sterk 

 versmald, de achtervleiigels gedeeltelijk onbedekt latend Voorco.xae groot , dicht aaneen- 

 staande; achterco.xac eveneens dicht aancenstaande. Poolen lang en dun; schenen met 

 kleine-, de voorschenen geheel zonder eindsporen. Tarsen met lan.i^e , draadvormige , in 

 lengte geleidelijk afnemende , leed/es. Klauwen aan het uiteinde gespleten. — De larve 

 7ücrd beschreven door Stone, Chapman en Murray , de pop door Dnbois en de levens- 

 'ivijze o. a. door Ramdohr , Ilampe , Stone, Murray, Smith , Rouget , Gradl en floffer. 

 De cenige Europecsche soort komt ook in Nederland voor. 



Het ^ is zwart; de zijilcn van liet luilssehild, gewoonlijk alleen 0|i de acliterliell't, de dek- 

 scliildcn gelieel, als ook liet acliterlijl' geel of bruingeel; bij ab. c. apicalis C.radl de uiterste 

 top der dekschilden zwart ; bij ab. c. "niaailaris Gradl de eerste sternicen met 2 tot 4 scberp 

 begrensde, zwarte vlekken; bij ab. c. 'abdiiminali.': Gradl het achterlij 1' op de biiikzijde 

 zwart, eenigszins glanzig, op de rugzijde roodgeel, bij ab. c. "iiiffrirciilris Gradl op de 

 beide zijden diep zwart. Bij ab. c. ^ *iiigresccii.t Gradl alleen het halsschild aan weers- 

 zijden van de basis bruin, overigens zwart; de dekschilden op de acliterliell't diep zwart, 

 naar ilc basis donkerbruin; acliterlijl' gclicel zwart. - Het $ zwart, de zijden van het hals- 

 schild van achteren en het achterlij 1' geel; dekschilden zwart, veelal aan de schouders iets 

 geel, bij ab. c. scmijhivns Gradl lie dekschilden geel en aan den top zwart. Hij ab. c. 

 'nolirciitris GnA\ de zijden van het halsschild geel, de dekschilden zwart en de eerste stcr- 

 niten met 2 tot 4 scherp begrensde, zwarte vlekken. Bij ab. c. 5 *jlavoiügcr Gradl de 

 zijden van het halsschild geel, de dekschilden geel en aan liet uiteinde zwart, de buik zwart 

 irevlckt. Lengte 8—11 mm. Larven en pas uitgekomen kevers in de nesten van Vcspa 

 gcrnianica F. en vulgaris L. 1). De kevers verlaten de nesten spoedig, om er ver- 

 moedelijk niet in weder te keeren. Naar het schijnt bewonen zij alleen die nesten, welke 

 in den grond 0|) beschaduwde plaatsen, vooral aan boschranden, voorkomen. Ol'sclioon nog 

 niet met volkomen zekerheid uitgemaakt is waar de eieren gelegd worden 2), vond men 

 het jongste larve-stadium parasiteerend binnen in de voorste ringen van volwassen wespen- 

 larven, door welker huid hel zichtbaar was 3); is deze larve ruim 4 mm. lang geworden, dan 

 boort zij zich naar buiten op de hoogte van den derden lichaamsring van de wesp-larve 

 en vervelt gedurende dat uitboren, zoodat de oude luiid in de wond achterblijft. De voorste 

 segmenten van den gastheer zijn dan leeg gegeten. De Rh ip i ph o r u s-larve is nu zoozeer 

 in grootte toegenomen, dat de zwarte, oorspronkelijk aaneengesloten tergiten en sterniten, 

 tengevolge van de uitzetting dor dunne verbindingshuid, als eilandjes ver vaneen liggen. 

 Daarna leeft zij buitcnop bare prooi, welke eerst meer uitgezogen, later meer opgegeten 

 wordt, totdat er nagenoeg niets meer overblijft. De eerste, inwendig parasitcerende larve-vorm 

 is langwerpig, vleezig, wit; met weeke huid, waarop harde, ruwe, zwartachtige schildjes op 

 de rugzijde (tergiten) en evenzoo gevormde, met tot de voortbeweging dienende borstel- 

 bareirvooiziene, schildjes aan de buikzijde Csterniten); met afgcrond-driehoekigen, zwarten kop; 

 één paar ocellen, korte, 3-ledige sprieten en zeer krachtige kaken; drie paar korte, thoracale 

 pooten en twee gcsteelde schijfjes aan den laatsten ring (0.5 mm. (uit het ei)— 4.5 mm.). 

 De larve in het tweede stadium, waarin nog eene vervelling voorkomt, volwassen zijnde, 

 is dik, sterk gekromd, vleezig, geheel wit; de huid week, zonder schildjes of haren; alleen 

 liet uiteinde der kaken bruin; met zeer kleine poot-rudimenten (21 mm. over den sterk 

 gekromden rug gemeten). Volgens Slciiie zouden de volwassen wespen-larven door de Rhi- 

 p i p 11 o r 11 s-larven in den tijd van 48 uren, niet uitzondering der huid en der harde kaak- 

 deelen , verslonden worden. De larven brengen, volgens liampc, kevers voort van verschillende 

 grootte, naar gelang zij geleefd hebben in de cellen van arbeidsters of wijtjes. Het verpoppen 

 geschiedt in de cellen, welke door de wespeiilarven nog toegesponnen waren. De kevers 



1] Viiij /);•. K- ;/..//./■ I.- r.riA vmiil ;.' iHiiiiiicr iii cl.- lirslni van V. g cT m a li i c a. 



2) Hl-I 11 si waarsiliipihik i> 1..l-Ii dal tn-l wijlj.- lian- i-iricii tr;;l iii ili- crilcn 'In' w.sjirii. V..Ijioils Chupmun /.iii zulks in 



r..ll.-li,l lii.iil ]ilaals li.'l.lini. Hi'l lun A.m aan li.-l tucval uv,T);,-lal.-ll z.l|n. ..1 iril.- w.-sii , li,-l lioul aU liuii w.Iial.riaal \wtur- 



k.anl, A>- \M\n\ aan l.aai' li. Iiaani liaii^rn.! naar In-I nrsl .jvi'rlil'.'llill. ' 

 'i) /.■.•!■ ,.ii\vaaiMlii|nlijk i~ .!.■ ni.Triiiii; \:m A Miiiriii, ,lal .1.- 11 li i |, 1 1, li .1 r.i s-larvp g.-cii T-uürm~e.ns, maar van li.'lj.'lfjc vu^•^l^^■l 



li-fll aK 'lal dfi wrsp, 1 wrik.- /IJ d.' i -d ti.-\\„.,nl, 'I 1 d..ui de \v.tk\\.s|icn pt-vucrd wurdl- 



