LXXII. Chrysomelidae. 389 



of inimkr diep iiiigcrniul is (de „licmicycliis") 1). De iiitmoiuiing van den diictus wordt in riisi veelal 

 di>or een klepje 2) gesloten en in de daarvóór liggende voort/etting van den onderrand der penislnns 

 bemerkt men niet zelden eenc al ol' niet bedekte slenl' (b. v. bij verselieidene C'. o n i o e te n a-soorten), 

 waar de diietns zicli inlegt. De ductus is bij vele Cii ry som e la-soortcn liard, pcrkanientachtig ol' 

 lioornaehtig; aan bet niteindc reelit ol' scheef al'gesnedeii, afgerond, sfiits of verdikt. 



Het 5 der Clytrini en Cr y p t oce pli a I i n i vertoont eene eigroef op het anaal-sterr.iet; 

 overigens zijn de wijfjes aan het meer gewelfde, of het aan den aeluerrand afgeronde, laatste sterniet 

 te herkennen. 



De larven der C h r y som e 1 i da e leven grootendeels vrij, up zeer verschillende ))lanten en 

 zijn dientengevolge van pootcn voorzien en bont gekleurd; een aantal leeft binnen in |ilanicndcelen 

 en zijn alsdan kleurloos. Zij zijn kort, gedrongen, cylindervormig of dorso-ventraal gecomprimeerd; 

 met vliezige of lederaclitige huid, meestal uiet wrataclitige verhevenheden of vertakte doornen be/.et; 

 ocellen meestal voorhanden. 



De ontwikkeling is weliswaar van vele soorten bekend geworden, doch veelal nog onvolledig 

 en onzeker; bet meest in dit opziclit is nog te doen voor de Cl y tr i n i , C r y p toe e p b a li n i , Ha 1 1 icin i 

 en Hispini, vooral wat betreft twijfel uit den weg te ruimen ; van de ontwikkeling van O rs od a c n a 

 is niets bekend 3). De eieren worden aan de voedingsplant gekleefd, hetzij elk afzonderlijk of in 

 hoopjes, bij de Clytrini en Cry p tocc ph al i n i nadat zij eenigen tijd in de eigroef bewaard zijn 4). 

 Ook boren zieb vele larven in de stengels (I,on gi ta rs u s), of mineeren in de bladen (Dibolia, 

 Hispa). Die welke geheel vrij op de planten leven voeden zich met bladdeelen of de wecke opper- 

 huid van den stengel, tot dat zij na eenige weken (bij de Clytrini en Cr yp t oceph a li n i eerst 

 in het .",e jaar) volwassen zijn. Daaro|) maken de larven een cocon (Sagrini en Donaciini), of 

 verpoppen zonder dezen, hetzij in of aan de voedingsplant, ofwel in den grond; na kortcren of 

 langeren tijd kruipt bet volkomen insect nit. De larven en de poppen der Donaciini leven onder 

 water. — Vele Ch r yso m e 1 i de n verschijnen soms in massa en zijn dan schadelijk aan allerlei 

 cnltunrplanten. 



Ofschoon de Ch r y sonie 1 id ae aan de Cerambycidae zeer verwant zijn, zoo naderen zij 

 ook door den tribus der Galerucini tot de Ma lacode r ma ta. Intnsschen kan de tribus der 

 Donaciini niet als overgang van de Cerambycidae tot de overige Chrysomelidae beschouwd 

 worden; volgens Roger zou deze tribus eerder van de Galerucini (Galeruca) (door Cl y tra en 

 Lema) moeten afgeleid worden, en is de vleugelbouw van Donacia eerder door reductie uit die 

 van Galeruca aan te nemen dan omgekeerd. Rogcy wil voor de C h r yso me I idae, evenals voor 

 de Cerambycidae bij de meer weekschildige Prioniden, alsook voor de Elateridae en in het 

 algemeen voor de Coleoptera, bij de iMala eod e rma t a het uitgangspunt zoeken; voor de Chry- 

 somelidae bij de meer weekschildige Galerucini, van welke zich de Donaciini reeds vroeg 

 afgezonderd hebben en met langere sprieten ook bet lang gestrekte abdominale ganglien-systeein der 

 Mal acodermat a behielden, terwijl bij de overige Ch ry so m el i de n-groepen, welke, niettegenstaande 

 het verschil in nervatuur der vleugels, slechts weinig van den sta'nvorm afweken, liet zenuwstelsel intns- 

 schen meer of minder geconcentreerd is en tevens daarbij ook eenige verdikking en verkorting der 

 sprieten gepaard gaat. De hoogste graad van concentratie der gangliën, ofschoon op verre na niet als 

 bij de La me 1 lico r n ia of Rh y n ch op h o ra, treft men aan bij Tim are ha en Chrysomela. 

 Het vleugellooze genus Timarcha kan als een cindtvpe der familie beschouwd worden. 



De door mij gevolgde bewerking dezer familie is in hoofdzaak in navolging van J. If'fisf's 

 Chrysomelidae, in „Natiu'geschichte der Insecten Deutschlands'", begonnen von Ericlison, VI. Band, 1893. 



O V e !• z i e h 1 der S ii b - F a m i 1 i ë n e 11 T i' i b u s. 



r Kop vooruitstekend, achter de oogen halsvormig versmald. Halsschild veel smaller dan de dek- 

 schildcn, aan de zijden niet scherp gerand. Vourkaken gewoon, toegespitst. I. Sub-Fam. 

 .SAGPvlNAE (Fig. 107 I) 2 



Kop tot aan de oogen in het halsschild terngtrekbaar. Halsschild zoo breed als, of slechts 

 weinig, zeldza;iier duidelijk, smaller dan de dekschilden; aan de zijden meestal scherp gerand. 

 Voorkaken van eenige grootere en kleinere tanden voorzien 4 



n Hl] lip Halticilli bi-\iiHit /JL-li, vulpens FiHl(triu\ ondur den heiuicyL-lus epil verburgeii , liüurnaehlig jilaalje (de lOedeaguS"). 

 w^il een lie^cliiitleiid deel /.uii £ijii voor de daaronder gelegen urgani-n De vorm vail dpii aedeagus zou bij aanverwante 

 >u(irlen viTsrliülend zijn, doeli bij liei niannelje eener be|):ialde suurl sleeds gehjk blijven. Volgens ÏVefse is bet de penis 

 zeil (eene liouniaelitige, gehogeil ol reelHe Itnis , met wijde opening en verseliillend gevormd niieindel die door Fiiiiflras als 

 aedeagus beselneveu is; bij zegt daarbij uildrukkcdijk dal Fonthas den |ienis steeds van de un.lerzijde besebouwde en daar- 

 door altijd die zijde besclireel , o|i weUe de opening niel ligt. 



5) Üil klepje is zeer veranderlijk van gedaante, zelfs hij de soorten van een zeilde genus (zie daarover luj ÏIVisc , u. a. bij 

 Phyllolreta). 



3) De larven van het lro|iisebe genus Sagra 1-'. leven, in aantal bijeen, in aanzvvellingeii van den stengel der voedingsplanl. 



il Het vvijtje van bet, niet in ons gebied vertegenwoordigde , genus Orina Chevr. legt de eieren op bet oogeublik dal de 

 larveu uitkruipen. 



