LXXti. Chrysomelidae. — 9. Cryptocephalus. 413 



physus Redt. bij het S borstelvormig , /net de eerste leedjes zijdelings breed gecompri- 

 meerd, bij het $ daarentegen draadvormig. Kop tot aan de oogen in het halsschild 

 terugtrekbaar , met recht afvallend voorhoofd en groote , nitgerande , tamelijk vlakke 

 oogen. Lichaam eenigszins kort-cylindervormig. Halsschild nagenoeg dubbel zoo breed 

 als lang , geivelfd; zoo breed als of slechts zelden iets smaller dan de dekschildcn, naar 

 voren versmald ; aan de basis tamelijk breed tegen het duidelijke , eenigszitis drie- 

 hoekige schildje aansluitend ; de aclitcrrand met dicht opeenstaande tandjes bezet , welke 

 onder de dekschilden verborgen warden ; langs de zijden scherp gerand. Dekschildcn 

 aan het uiteinde elk afzonderlijk afgerond. Voorcoxae ver uiteenstaande , door eene 

 brcede , vlakke voortzetting van het prosternum geschelde?!. De laatste twee ster nilen zijn 

 vergroeid. Plet pygidium is groot, naar onderen gericht en in den regel onbedekt. De 

 wijfjes onderscheiden zich , behalve door den plomperen vorm en de kortere poolen , 

 vooral door de zeer diepe uitholling op het midden van het laatste ster niet , waarin zij 

 elk ei , alvorens het aan de voedingsplant te bevestigen , uren lang medevoeren om liet 

 met hare uitwerpselen te bedekken. Deze uitholling is bij het i niet of slechts zivak 

 aangeduid , slechts in enkele gevallen even diep , doch dan aanmerkelijk breeder en met 

 tandjes, dwarslijstcn a. a. voorzien. Bijzonder afwijkend is het sexucel verschil bij het 

 Sub-genus Protophysus Redt. Bij sommige soorten komt sc.vueel dicliro'isme voor 

 (C Sc haeffer i, coryli en marginatus). 



De soorten van dit groote genus, zijn meest allen levendig gekleurd, veelal 

 gevlekt , ook wel metallisc h-groen , blauw of zwart. — De meeste der inheemse he 

 soorten leven op eiken , berken , meidoorn , uiilgen , populieren , P r u n u s en liguliflore 

 Compositen ; enkelen op Labialen, Sarothamnus, Gcnista, Ilypericum enz., 

 eene enkele soort op Coniferen. De meesten verschijnen in het voorjaar of in. het begin 

 van den zomer , alleen C. p i n i in het najaar. Sommigen scheiden bij aanraking een 

 sterk riekend vocht af, evenals de Coce ine lli de n De eieren worden in den nazomer 

 gelegd. — De larven , welke een vlak ingedrukt voorhoofd hebben , maken uit hare 

 uit7i'erpselen een omhulsel, dat zij met zich ronddragen ; om te verpoppen kleven zij 

 zich vast aan verdord hout , droge bladeren en grashalmen. 



De larven van C. Coryli, se.xpunctatus, aureolus, Aloraei, bipunc- 

 tatus, vittatus, fulvus en p in i zijn door Rosenhauer beschreven; ook is de lar- 

 venzak en het ei-omhulsel 2'an verscheideiie soorten door Rosenhauer , Letzncr, Dufour, 

 Gyllenhal en Rupertsberger bekend geivorden. De levensunjze van C. pini is door 

 Perris beschreven. 



Van de ruim 150 Europeesche soorten komen 27 /// Nederland en 15 in het aan- 

 grenzend gebied voor. 



I Halsschild en dekschilden onbchimrd. Sprieten in beide seksen draadvormig 



Halsschild en dekschilden, van ter zijde gezien, duidelijk opstaande, granw behaard. Sprieten 

 bij liet $ borstelvormig, met de eerste leedjes zijdelings breed gecomprimeerd, bij het ï 

 draadvormig. I3ij het $ vertoont het eerste sterniet eene lange, stekelvormigc voortzetting, 

 welke tot op het midden van eene breede groet' op het laatste sterniet doorloopt. Ook 

 hebben de achterschencn bij het ^ een groot, lobvorniig aanhangsel aan het uiteinde. Hij 

 het $ vertoont het laatste sterniet eene diepe, ronde groet, het pygidimn eene smalle langs- 

 groet', welke in eene diepe insnijding eindigt (Sjb-gcn. Proctophysus Redt.). Het $ is 

 donkerblauw; de kop altijd, veelal het halsschild, doch zelden de dekschildcn groenachtig. 

 Monddeelen roodbriiinachtig, onder de oogen met eene witte vlek. Sprieten zwart, de eerste 

 5 leedjes roodgeel, het 3e tot 5e gewoonlijk iets donkerder. Halsschild eenigszins verspreid 

 en tamelijk grot' bestippeld. Dekschilden dicht en sterk dwarsriinpelig bestippeld. Pooten 

 blauw- ot' blauwgroenachtig; tarsen op de bovenzijde zwart, ook wel de voor- en middel- 

 schenen op de binnenzijde, soms ook het uiteinde der achtcrschenen roodacluig. Het iets 

 plompere J is wat glanziger; de bultjes tusschen de sprieten staan verder van elkaar; 

 eene vlek aan het uiteinde der dekschilden, benevens de pooten geelrood. Eerste sterniet 

 in 't midden kielvormig verheven. Eene klem -aberratie bij het S heelt de middeldijen iets 

 donkerder en met eene zwarte ruglijn, de achterdijen tot nabij her uiteinde zwartgroen. 

 Lengte 5J — 6 mm. Op bloeiende heesters, vooral op meidoorn; ook op eiken, hazelaars 

 en Salix caprea; Mei, Juni. Niet inlandsch. Zij zon in Westfalen voorkomen. 



(<? lobatus F., J haemorrhoidalis Oliv.) fSchaet'l'e r i Schrk.) 



