428 LXXII. Chrysomelidae. — 13. Timarcha. 



bijna niet versmald en aldaar met 2 of 3 zeer korte, brcedc, stompe tanden. Kaaktaster- 

 eindlid breed a/geknot. Kin .i^root , verbreed, van voren uitgerand. Oogen smal, weinig 

 gewelfd, met de langsdoorsnede vertikaal geplaatst , aan den binnenrand iets uitgebogen. 

 Halsschild nagenoeg dubbel zoo breed als lang of nog breeder , de grootste breedte 

 meestal vóór het midden , zeldzamer in het midden ; aan den voorrand vrij diep uitge- 

 sneden , aan den achterrand recht af geknot of voor het schildje bijna onmerkbaar uit- 

 gerand ; aan alle zijden of gedeeltelijk , soms alleen aan de basis gerand. Schildje klein, 

 driehoekig. Dekschilden kogclvormig of kogclvormig- eirond , in den regel breeder dan het 

 halsschild, aan den naad al of niet verkleefd ; langs den zijrand met eene stompere of 

 scherpere , kielvormigc lijn ; met breede , zeer sterk naar boven , en weinig naar onderen 

 gerichte epipleuren. Pvgidium niet volkomen bedekt; met eene diepe, breede middengroef, 

 waardoor het zich , niet door de iets tandvormig uitstekende naadhocken der dekschilden , 

 welke daarin rusten, gehinderd, vrij bewegen kan. Prosternum van achteren recht af- 

 geknot , niet voorbij de voorco.xae uitstekende. Gewrichtsholten der voorcoxae door de epi- 

 meren van den prothora.x gesloten, de voorco.xae daardoor niet tegen het mesosternum 

 aanliggend. Metasfernum zeer kort. De achter- en de voorco.xae staan even dicht nabij de 

 middelco.xae Pooten lang, alle dijen de zijden van het breede lichaam overschrijdend. 

 Tarsen (Pig. loS //) breed, met dikke viltzool ; het eerste of t'weede lid breeder dan hel 

 derde, het eerste aan de achterpooten het langst; het klamvlid krachtig, aan de onder- 

 zijde dicht behaard , met twee gnüone , iets gekromde klauwen. Bij het S zijn de eerste 

 drie tarsleedjes , vooral aan de voorpooten , sterk verbreed en tot eene eivormige of breed- 

 elliptische schijf dicht aaneengevoegd. Bij het grootere, op de bovenzijde minder glanzige, 

 % zijn de tarsen aanmerkelijk smaller en vertoonen op de onderzijde veelal eene gladde, 

 doorloopcnde middellijn , 'waardoor de viltzool middendoor gedeeld is, afzijn de tarsleedjes 

 slechts gedeeltelijk over het midden kaal; bij T metallica heeft de viltzool in beide 

 seksen geene gladde middellijn. De meeste soorten zijn zwart of blauw- of violetachtig , 

 zeldzamer groen of bronskleurig. Verstoord ontlasten zij uit den mond een grooten druppel 

 van eene roode vloeistof en bloeden uit de kuiegeivrichten. De soorten leven op den grond, 

 tusschen gras en aan lage planten , vooral aan Gal ium-soorten. Overdag zitten zij meestal 

 onder mos en steencn verscholen , doch vindt men ze ook niet zelden op wegen rond- 

 kruipend. — De larven zijn metallisch gekleurd en bezitten eene tamelijk vaste boven- 

 zijde e?! eene weekere onderzijde. 



De larve 7<an T. tenebricosa is door Westwood , de geheele metainorphosc en 

 de levensivijzc zijn door Buddeherg ; de larve van co r ia r ia is door Rosenhauer en 

 Buddeberg beschreven , welke laatste ook de pop en de levensjvijzc beschreef ; de larve van 

 metallica is door Rosenhauer en Weise beschreven. 



Van de ±70 Europcesche soorten, welke grootendeels in het Zuiden van Europa, 

 'vooral in Spanje voorkomen , komen 2 in Nederland en i in het aangrenzend gebied voor. 



I Halsschild langs ile zijden van ecnu duidelijke; randlijn voorzien. Sprieten en pooten geheel 

 zvvarcbhuiw of violci 2 



llalsschiUl zonder randlijn langs de /.ijden. Liehaani breed-eivorniig , bruin met sterken brons- 

 glans; zelden de dekschilden niet grocnaehtigen wccrsehijn. De ab. c. .t/i/(^«(j'(vw Matzek violet- 

 glnnzig, Diiuitgeklenrde exemplaren meer liclitroodaLiiiig. Sprieten en pooten bronzig zwart- 

 brnin of rootïbiiiin. Kop en halsscliild lijn, gcwo(nilijk niet dicht, bestippeld. Halsschild 

 nagenoeg in 't midden het breedst, naar achteren weinig meer dan naar voren versmald. 

 Dekschilden aan den naad niet verkleefd; bij het $ kogclvormig, bij het J brecd-eivormig; 

 langs den zijrand verdiept, deze vooral achter het midden stompkantig verdikt; matig dichr, 

 meer of minder sterk bestippeld. Klaiiwlid aan de onderzijde met enkele lijne haren bezet 

 (Mc tallo ti m are h a Motsch.). Hij hel $ zijn de eerste 3 tarsleedjes iets breeder dan bij 

 bet S, de viltzoom in beide seksen zonder gladde middcllijn. Lengte fi— 10 mm. In bcrg- 

 strcken, onder steencn en tnsschen Vaccininm myrtilliis; ook door beken naar lagere 

 streken medegcvocrd en in het voorjaar onder mos en in aanspoelscl. Niet inlandsch. In België 

 bij Verviers, 1'lenrus en ilcriogenwald. Ook in de llijnprov. bij Aken en Diisseldorf en in 

 VVestfalen (metallica Laich.) 



1 Halsschild vóór het midden het breedst, naar achteren sterk versmald en eenigszins hartvormig, 

 dubbel zoo breed als lang, de zijden van achteren sterk ingesnoerd. liovenzijde zwart, 

 gewoonlijk met blauw- of purpcrachtigen , zeldzamer met groen- of bronsachtigen weer- 



