430 LXXII. Chrysomelidae. -- 14. Chrysomela. 



ProsteniiDii tiissclieii de coxae smal ^ ,i;ewoonlijk met eenc hi/i,o-i\!;roef , aan Jiet uiteinde 

 Terbreed ; met iets afgeronden top, welke in eene verdieping van het mesosternicm 

 ingrijpt; de voorste gewrichtsholten van achteren open, tvaardoor de voorcoxae tegen 

 het 7nesosternnm aansluiten. ÈTetaster>ium meer of minder lang. De achtercoxae staan 

 verder van de >niddclcoxac -'erwijderd dan de voorcoxae. Eerste stemlet gewoonlijk zoo 

 lang als de volgende 3 te zamen. Poolen betrekkelijk kort , de dijen voor het uit- 

 einde iets verdikt Tarsen aan de onderzijde met eene dichte borstelige zool; het 2e lid , 

 van de onderzijde bezien, veel kleiner en smaller dan het \e en jf. Klamoen gewoon , 

 iets gekromd. De mannetjes zijn doorgaans kleiner en vooral smaller dan de wijfjes ; 

 de eerste 3 tarslcedjes zijn sterker verbreed, het eindlid der kaaktasters is eveneens 

 meer verbreed; de achterrand van het laatste, veelal iets ingedrukte, stemlet is hetzij recht 

 af geknot of aan weerszijden iets uitgerand , hij het % afi^^crond. Ook zjn de wijfjes 

 soms iels minder glanzig dan de mannet/es. 



De larven zijn langer of breeder eirond , met smallen kop en frothorax en sterk 

 verbreed achterlijf ; op de bovenzijde gewelfd , kaal of slechts gedeeltelijk fijn behaard, 

 zeer verschillend gekleurd ; met 9 paar stigmata en ter 'weerszijden van den kop met 

 6 oc ellen. Zij leven op verschillende planten, vooral op Labialen, Com postten, 

 Hyper icum, Linaria, P lan tago e. a en vreten grootc gaten in de bladen. 



De kevers, veelal onder den naam 7>an „goudhaant/es" bekend, leven, voor zoover 

 zij gevleugeld zijn , op planten , of vindt men op wegen of tusschen gras kruipend ; die 

 met rudimentaire vleugels of geheel zonder vleugels , welke kaatsten niet in ons gebied 

 voorkomen , doch alleen in hoogere bergstreken leven , treft men onder steenen aan 



De larve en pop van C. b run sv ice n s i s zijn door Comelius , de larve van. 

 americana is door Chapuis ; de larve en pop van sa ngu i nole nt a en gr am in i s 

 zijn door Letzner ; de larve en pop van goettiugensis, haemoptera, limbata, 

 polita eii menthastri door Rosenhauer ; de larve van polita is nog door Osbome , 

 die van menthastri nog door Kaltenbach ; de larve en pop van staphylea en 

 hvperici zijn door Rosenhauer en Biiddeberg , die van m a r g i n a l i s door Buddeberg 

 en de larve nog door Rey ; de larve en pop van ccrealis zijn door Rosenhauer en de 

 larve nog door Rey; de larve van analis is door Rosenhauer ; de levensgeschiedenis 

 van didymata, coerulans en fastuosa door Buddeberg en die van fastuosa 

 ook nog door Rosenhauer, de larve van coerulans door Chapuis & Candczc en 

 Hacker; de larve en pop van varians zijn door de Geer en Letzner , alsmede de 

 geheele levensgeschiedenis dezer soort is door Rupertsberger beschreven. 



Van de ruim 100 Europeesche soorten komen 19 in Nederland en 6 in het aan- 

 grenzend gebied voor. 



I Hnlsschilil langs de zijden, uvci' de gclieclc lengte, met eene bultig verheven strook, welke door 

 eenc die|i gegroeide lijn, die in den voorrand ovcrgnat, van de scliijt' scherp al'gesclieiden is; 

 volkomen onbcstippeld, zoowel aan de zijden als op het midden (Siib-gen. Hoplosoma 

 Motsch.)- I.iclu bronskleurig, bij ab. c. 'laminn F. zwartaclitig-metaalgroen, bij ab. c. *laevicollis 

 Oliv. zijn kop en hnisschild zwartaclitig-metaalgroen en de dekscliilden groenaclitig-blanw, 

 helder blanw of violet. Sprieten zwartbruin, met lichtcren wortel. Halsschild spiegelglad. 

 Dckscliilden met y grove, wijd uiteen bestippelde, rijen, van welke alleen de buitenste twee 

 iets dichter bijeen staan. Het kleine, smallere <? liceFt matig verbreede tarsen. Lengte 6^ — 8 mm. 

 Op ,\ 11 th risc 11 s sylvestris. Zeer verbreid, docli over bet algemeen tamelijk zeldzaam. 

 In sommige jaren gemeen bij Rotterdam, Sept. 



(anstriaca Oliv., ludgarcnsis Schrank) y. oricalcia Muller. 



Halsschild langs de zijden, hetzij niet bidtig verbeven of met eene bidtig verheven strook, 

 welke aan de binnenzijde duidelijk bcstippcid is 2 



2 Onderzijde van het lichaam, de sprieten en de pooten geheel roestklcurig. Halsschild met eene 

 scherp afgescheiden, bultig verheven strook. Kaaktaster-eindlid bijlvormig. De schijf van het 

 halsschild vrij dicht bestippeld (Sub-gen. Chrysolina Motsch.). Bovenzijde licht-roodbruin 

 of roestrood, meestal met geringen groen- of geelachtig metallischen weerschijn. Dckschilden 

 niet grof, verward of in onregelmatige dubbelrijen bestippeld, slechts de buitenste twee 

 rijen zijn nagenoeg regelmatig; de tiisschcnruinuen zijn lijner bestippeld. Hij het minder 

 afgeronde ^ zijn de tarsen, benevens het kaaktaster-eindlid iets breeder. Lengte 6-85 mm. 

 Op vele plaatsen niet zeldzaam ius-,chcn vochtig gras, vooral langs oevers; Maart — 



