LXXVII. ScoLvrinAE. — Dkndroctonus. 747 



Deiuli'octoiins Kiiclison. 



Funicnlus ^-Icdi,!^, hel it- /id koj^ck'ormif; ; de ciiidkuiip civonni,);, ^ifcioiiiprimcerd , 

 }^eiingd {i,-ledig). Oogcii van voren niet iii/};esncden. Sr/iede/ lol op lul voorhoofd mei 

 eene fijne , verdiepte langslijn voer hel midden. De achterkaaks-lob is gr ooi, naar voren 

 geleide/ijk versmald en stomp loegcspilsl. De lange, gezwollen , penseelachlig behaarde 

 tong reikt tot aan hel midden van hel ie liplasterlid en is van voren iels verbreed en 

 a f geknot ; de kin is hoornachtig en diep nitgerand, mei doornachtig uitstekende hoeken. 

 Lichaam langiverpig ; mei cylindervorfnige dekschilden , welke aan hel uiteinde steil 

 af hellen e,t aan de basis kantig opgericht en gekarteld zijn; op de bovenzijde lang, 

 opgericht behaard. Halsschild breedcr dan lang , van voren , over de gehecle breedte , 

 eenigszins ingesnoerd ; de voorrand in het midden uitgebogen. Voorcoxae bijna geheel 

 aaneenstootend. Derde larslid sterk twcelobbig- 



De eenigc Europeesche soort kom! ook in hel aangrenzend gebied voor. 

 Z\v:ircbruin, bruin of' geelbruin; nn;ir achteren z wal; verbreed; overal Innt;, opgcriclu, geelachtig 

 beha.iril. Sprieten en tarsen rootlgcel. Kop dicht, halsscliild eenigszins ongelijknintig bcstippckl ; 

 glai^zig. Dekschilden met grove, docli vlakke stippelrijen en onregelmatig korrelige tiisschcii- 

 riiimten. Lengte 7 — 8J mm. De grootste Enropeesche Scolytide. Op S|iarren, zeldzamer 

 op dennen; veelal zeer scliadelijk, daar de hoornen ten laatste afsterven. Vooral zijn liet 

 20 — 40 jarige stammen, soms o:ik onderen tot 60 jaren, welke aangetast worden. Volgens 

 Pauly begint de vraatlignnr (PI. IV lig. 4) met eene korte, onregelmatige, lictzij meer 

 vertikale of meer horizontale mccdergang, welke even diep in de schors, nl. in de bastlaag, 

 als in het spint ingegraven en gewoonlijk van Inclugaten voorzien is. Het boorgat wordt met 

 eene prop boormeel dicht gestopt. De eieren worden niet in de moedergang zelf gelegd, maar 

 in eene, naast deze aangelegde, met hoiitdecltjcs en schorsmeel vol gestopte verwijding, de 

 eieren-rnimte; het ciericggen geschiedt met grootc tnssclienpoozcn (sums van enkele weken), 

 telkens bij hoopjes, van daar dat in eene zelfde vraatlignnr veelal nog eieren er. reeds knagende, 

 jonge larven aanwezig zijn. Het J is zeer vruchtbaar en overleeft veelal den laatsten leg 

 maanden lang. De uitgekropcn larven beginnen nu te knagen aan den, van de inoedergang 

 afgekecrdcn rand van de eieren-riiimte, dit gescliiedt in eene regelmatige rij, dicht aaneenge- 

 sloten; daardoor ontstaan geene afzonderlijke, gescheiden larvengangcn , doch eene enkele 

 larven-familiegang, die achter de larven dicht mer wormmcel opgevidd is, welke zelfstan- 

 digheid dichte, samenliangende platen vormt. De larven graven in den beginne sleclits weinig 

 diep in de bastlaag en in het spint, de platen wonnmeel worden later weinig meer dan 2 mm. 

 dik. Doordat de kevers gaarne gezellig bijeen leven , versmelten veelal meerdere faniiliegangen 

 tot groote, met wormmecl-platen gevulde ruimten. Om te verpü|)pen keeren de larven weder 

 in de vraatholte terug, welke met vai; hars doortrokken wonnmeel gevuld is en maken elk 

 voor zich eene popholte. Aldaar overwinteren ook de kevers, soms 60 tot 80 bij elkaar, 

 welke hoogstens iets verder in de richting van de wortels teruggaan. Het boorgat is 

 minstens 3 ram. in doorsnede; daaruit vloeit veel hars, veelal uiet boormeel vermengd, 

 wat spoedig in eene kruimelachtige, witachtige massa verandert. Vooral ziet men zidks aan 

 de wortels, terwijl liooger op den stam harstrechters voorkomen, welke veelal bijzonder 

 groot (tot ruim 3 cm. lang en ruim 2 cm. doorsnede) zijn. De kever doorboort bij het 

 verlaten veelal de gang. Naar het schijnt worden vooral aangetast vvondplekken, waar bars 

 uitvloeit, aan den voet der boomen, aan bloot-liggende wortels, ontschorstc plekken, het 

 meest bijna op inanshoogte, doch ook wel tot 15 ;"i 20 meter hoog aan de stamanen. De 

 geringste beschadiging aan de schors 1), zelfs aan de gezondste boomen, kan aanleiding 

 geven tot het aanvliegen der kevers. De eieren schijnen vnn Mei tot Augustus gelegd te 

 worden. Er zouden twee generaties naast elkaar voorkomen ; bij de eerste nl. zouden de 

 eieren in Mei en in het begin van Juni gelegd worden, liet knagen der larven gedurende 

 de maanden Jinii, Juli en Augustus plaats hebhen , terwijl de kevers in September verschijnen , 

 welke als zoodanig overwinteren; de tweede generatie daarentegen zou beginnen met het 

 eieren leggen in Juli en Augustus, waarvan de in Augustus uitgekropen larven overwinteren 

 en eerst op het einde van Juni of in het begin van Juli van het volgend jaar verpo|)pen 

 om spoedig de kevers op te leveren 2). Niet iidandscli. Deze soort, welke in Westfalen, in 

 de Rijnprov. bij Coblenz en in den Ein'el voorkomt, schijnt meer en meer westwaarts te 

 trekken en is thans als schadelijk waargenomen aan oude sparren bij llertogenwald (Ardennen) 

 in België. (Jver de levenswijze berichten Ratzeburg. Kultar, Ulrici, Eichhof, JuiUicIi, Piitdy e.n. 



(m i cans Kugel.) 



1) De wondeo aan di' boomen onlstüan gewoonhjk door liel schurpu van nahij iijndi- lakken lan^'s di- sclii.r.N, litl atkn.ig'Mi iloor 

 wild, liel besiliadifïon duor wielen van voertuipen en het insnijden der .selior,-.. 



2) Volpens Panty lou de ontwikkeling, bij gunstige weersgesteldheid, een jaar of n.)g hnig<T duren, gerekend van af hel inboren 

 der ouders tot aan het zwermen der jongen. Daardoor zijn verschillende onlwikkelingstoestanden op denzellden lijd mogelijk 

 maar volstrekt geene eigenlijke dubbele generatie. 



