7^2 LXXVII. SCOLYTIDAE. — 10. HvLASTES. 



of met zwakke kiclvormige midiiellijii; van terzijde gezien met zeer korte, opgerichte 

 haartjes. Dckschilden lang, met parallele zijden; de tussclienruimten der matig fijne stippel- 

 lijnen met eene rij gebogen, fijne, tamelijk lange borstelhaartjes en bovendien naar het 

 uiteinde met duidelijke, zeer fijne, neerliggende beliaring; de dorsale tusschenruimten breeder 

 dan de stippellijnen. Zwart tot roodbruin. Lengte 3 — 3-!; mm. Eveneens in verschillende 

 P i n u s-soorien , doch zeldzaam. VVarnsvcId, Juli 3. linearis Er 



Halsschild weinig of slechts iets langer dan breed, met minder parallele zijden ; dicht bcstippeld, 

 de stippels rond; over het midden met eene fijne, gladde, kielvormigc langslijn .... 5 



5 Stippellijnen der dekschilden krachtig en diep; tusschenruimten smal, smaller dan de stippellijnen, 

 in den regel slechts met eene enkele rij lijne korreltjes en lijnc, korte horstelhaartjcs. Halsschild 

 langer dan breed, langs de zijden weinig afgerond. Lang-gestrekt, dof; zwartachtig of donker- 

 bruin, onuitgekicurde exemplaren rood- of geelbruin; veelal alleen de dekschilden roodbruin- 

 achtig. Lengte 2 — i\ ram. Niet zeldzaam in wortels en wortelstokken van jonge dennen; 

 levenswijze als van atcr. Volgens Eiclilwf znu deze soort veelal de boorgaten en moeder- 

 gangen van ater binnendringen en van hier uit verder knagen 4. attenuatus Er. 



Stippellijnen der dekscliilden tamelijk lijn; de na.idstreep grover bestippcid en dieper ingedridtt; 

 de dorsale tussclienrnimten opvallend breeder dan de stippellijnen, van achteren met eene 

 rij, van voren met twee onregelmatige rijen lijne korreltjes en fijne borstelhaartjes ... 6 



6 Halsschild opvallend langer dan breed, met van achteren bijna parallele zijden, naar voren 



duidelijker versmald. Snuit met eene korte, verdiepte langsstreep aan de basis. Lichaam smal, 

 dof; zwart tot roodbruin. Uverigens zeer verwant aan attcnnatus, doch doorgaans iets 

 grooter. Lengte 2i — ruim 3 mm. Gemeen op dennen, volgens Ei clili off' ook op sparren. 



5. angustatus Er. 

 Halsschild zoo lang als breed, aan de zijden sterk afgerond, naar voren meer versmald. Snuit 

 zonder verdiept laiigsstreepje aan de basis. Deze soort gelijkt zeer op angustatus, doch 

 is meer gedrongen, breeder, plomper en doorgaans iets grooter. Lengte 3 — 3J mm., zeld- 

 zamer kleiner (2^ mm.). Eveneens verbreid en op sommige plaatsen niet zeldzaam; achter de 

 schors van dennenwortcis en wortelstokken. Veelal met angustatus Er. verward. 



(angustatus Gylh.j 6. opacus Er. 



7 Lengte 4i — 5 mm. Hals^child duidelijk smaller dan de dekschilden; krachtig en uiterst dicht, 



eenigszins rimpelig hestippeld; met fijne, gladde, kielvorinige middellijn. Dekschilden ongeveer 

 de helft langer dan te zamen breed, met diepe stippellijnen; tusschenruimten eenigszins 

 gewelfd, rimpelig, alleen aan het uiteinde met eene rij duidelijke korreltjes en borstel- 

 haartjes. Pekbruin of roodbruin, weinig glanzig. Snuit met eene kleine, kiclvormige middellijn 

 en van het voorhoofd door een dwarsindruk gescheiden. In bcrgstreken op sparren. De 

 moedergangen achter de schors zijn loodreclit, betrekkelijk kort ("5 — 8 cm.), bochtig, zij 

 beginnen met eene onregelmatige verwijding; de larvengangcn zijn lang, verward en loopen 

 slechts plaatselijk in het spint, vooral naar de uiteinden, waar de lange popholten voor de 

 helft in het spint ingegraven zijn. De vraatliginir is onregelmatig, de gangen opvallend wijd 

 en diep. Zij komt gewoonlijk in gezelschap van Tomicus typographus voor. Niet 

 inlandsch. In de Rijnprov. bij EIberfeld. 



(decumanus Er., tenebrosus Sahih.) (glabratns Zetterst.) 

 Lengte 2f — 3 mm. Halsschild weinig smaller dan de dekschilden; dicht rimpelig hestippeld; 

 met fijne, kielvormig verheven middellijn. Snuit met weinig verdiepte groef, welke ook 

 nagenoeg ontbreken kan en zeer zwakke of ontbrekende, kielvorinige middellijn. Tusschen- 

 ruimten der stippellijnen nagenoeg tot aan de basis met eene rij korreltjes en opgerichte 

 borstelhaartjes. Zwart, halsscliild en dekschilden, behalve de zwarte zijranden, roodbruin; 

 (ijn geelgrauw behaard. Een exemplaar uit Loosduinen is slechts ai mm. lang. Overal gemeen 

 achter de schors van sparren en dennen, doch ook van ?ilversparren, Weymouths-pijnen en 

 lorkenboomen. Zij schijnt altijd hoornen aan te tasten, welke reeds door andere insecten 

 bezocht zijn. De moedergangen zijn éc'uarmig en loopen loodrecht in den stam; zij zijn zeer 

 kort C'5~5 "^"'O '^" \vijd, op vele plaatsen onregelmatig ingesnoerd en verwijd, daardoor 

 eenigszins met een darmacluig voorkomen, hier en daar deelen zij zich tegen het uiteinde 

 niet zelden gaflelvormig in tweeën. Het begin eener moedergang is meestal knievormig 

 gebogen. De larvengangcn zijn opvallend lang, doch niet zeer talrijk; zij loopen meestal 

 in de schors, in de lengterichting van den stam of den tak, zijn onregelmatig en kruisen 

 elkaar veelal. De vraatligureii staan veelal zoo dicht aaneen, dat de geheele bastlaag der schors 

 in molm omgezet is. De kevers zwer.nen reeds in Maart of in het begin van April, soms 

 wanneer er nog sneeuw ligt; daarna buren zij spoedig staande of gevelde boomen aan, het 

 liefst met dikke schors. Volgens Eich'iojf komt gewoonlijk eene dubbele generatie voor, 

 waarbij de in het najaar ontwikkelde kevers der tweede generatie in zandkuilen en in scliors- 

 reten overwinteren; hij uitzondering overwinteren ook larven en poppen. Ikpaald schadelijk 

 schijnt deze soort niet te zijn, in het buitenland heeft men echter meermalen het tegendeel 

 waargenomen . . 7. palliatus Gylh. 



