LXXVII. Scoi.YriDAK. - 14. 1'iTvoGENEs. — 15. ToMICUS. 759 



ty|)us4r;i pluis .loor li;uir n;iii[>L-l:ist wtirdcu. Vcthil is lie/.c soort zeer schadelijk. Niet 

 iiilnndscli 1). In de Rijiiprov. bij Creleld eii l'.lberleld , ook bij Dortimiiul 111 Wcstlalen. 



(e 11 al co gr a pil lis L. 2)) 



Voorhoofd bij het S zonder tiithüllinjj. Het at'hcUcnde uiteinde der deksehilden bij her J' met een 

 cirkelroiidcli, vlakken indruk en met een grooten, haakvonniijeii tand aan den bovcnrand van 

 don indruk, daar vóór, dicht nabij den haakvormigen tand, meer tegen den naad, nog met 

 een Iniltie, dat ook veelal ombreekt; de zijrand van het al'liellende uiieindc, onder den liaak- 

 vormi"en land, met eenige , liaardragende , kleine kcrltandjes, van welke liei laatsie ver achter 

 het niTdden, nabij het uiteinde, staal (Mg. til II). Bij het J is lici alliellende niteinde sleclu.s 

 lan"s den naad gegroefd en daarnaast met kleine korreltjes of bultjes. De iiulrnk is altijd glanzig 

 en "nagenoeg ulad. De fijne stippelrijcn der dekschilden worden naar achteren lijner, doch 

 reikcn^tüt aan 'het uiteinde. 1'ekzwart" of donkerbruin, veelal de dekschilden lichter; oiuiitge- 

 klciirdc exemplaren geelbruin of geel. llalsschild van voren dicht gekorreld, van achteren 

 vrij dicht bestippeld; met gladde, eenigszins verhevene middellijn. Lengte 2 -2?, mm. Verbreid 

 en gemeen door het geheclc land, vooral op dennen, zeldzamer op Weymouths- en zeepijnen; 

 zij zou zelfs op sparren en lorkenboomen aangetroffen zijn. Vooral komt zij voor m de 

 stammen van joiigc dennen, meestal van 5 tot 12 jaren oud; ook echter in de takken van 

 oudere (zelfs 50 tot 100 jarigej boomen; zij is, vooral aan jongere, naar het schijnt volkomen 

 gezonde, boomen zeer schadelijk en oorzaak dat de takken verdrogen. De vraatliguren (1>1. 

 VI lig. O bevinden zich in lie't bastgedcclte van de dunne schors; het zijn stergangen, van 

 welke" de moedergangen (3 tot 7 in aantal, van 1—5 cm. lengte) en ook de, gewoonlijk 

 weinig in aantal aanwezige, larvengangen, meestal diep in bet spint ingegraven zijn; de 

 larvengangen kronkelen zich veelal en koeren ook wel in de richting naar do paringskamer 

 een eindweogs terug; soms splitsen zij zich aan baar uiteinde in twccün. Soms worden van 

 uit de paringskamer enkele nioedergaugon begonnen, maar niet verder voortgezet. Naar gelang 

 de ontwikkeling der moedergangen , vertoonon zij meer of minder duidelijke, groote eigroeven. 

 Met aantal larvengangen is grooter in stammetjes en dikkere takken. De iioplioltou zitten 

 veelal diep in het spint. De kevers zwermen eerst in Mei of juni, de eerste generatie is 

 roods in |uli ontwikkeld; daaro]) volgt cene tweede vlucht, waarna do tweede generatie, als 

 kevers, in de popholtcii overwintert, of zich nogmaals voortplant, wxlke 3e gci:eratic als 

 larven overwintert. Men vindt dan ook in den winter zoowel kevers als larven. 



(bidons F.) 2. bidcntatus Ilcrbst. 3) 



15. Toiuicus Latreille. 



(Ips de Goor; Cat. Ctpl. Knrop. etc. v. Ileyd., Roitt., Weiso; Bostrychus f.) 



Spriet knop ;^'root , met 4 ihiidelijkc r'ni;^en ; funieulus ^-ledi,^:, het eerste lid ke.s^el- 

 vormi;^ en veel' grooter dan de daaropvolgende , kleine, dieht opeen gedrongen leedjes 

 (ƒ■/;,■•." 123 V^I^ Achter kaken met cene dikke ^ hooniae/itige , aan den rand straalsge- 

 jiiijze met stijve borstelharen bezette lob. Lichaam cylindcrvormig , geivoon behaard. 

 Halsschild op de voorhelft dicht met korrelige of schuhachtige bultjes bezet, zonder langs- 

 biiil, doch hoogstens mei eene gladde middenstrook op de achterhelft ; aan de zijden, nabij 

 het midden , met een d^vars- of scheevcn indruk ; aan de basis niet gerand. Dekschilden 

 met meer of minder krachtige, eenigszins verdiepte stippelrijen; het af hellende uiteinde 

 gcii'oonlijk uitgehold of ingedrukt, aan de zijden getand [^Fis:. 122 IIT—V/). Frosternum 

 'tot aan het midden iusschen de aaneenstaande voorcoxae hoekig uitstekende. Tarsen dun, 

 de eerste 3 leedjes even lang [Fig. 122 Vla^. — De soorten van dit genus leven in de 

 schors, gewoonlijk alleen in de bast laag. uitsluitend van Coniferen, geene enkele op 

 loof boomen. Velen behoor en tot de schadelijkste bast kevers De vraat figuren bestaan meestal 

 uit eene paringskamer , welke, naar het schijnt, door het S uitgeknaagd wordt ; daarin 

 heeft de bevruchting , veelal van eenige wijfjes plaats , -waarna de moedergangen door 

 dezen uitgeknaagd ' worden ; deze gangen ïoopen, hetzij vertikaal van uit de parings- 

 kamer , écne of meer , of neigen meer of minder tot den stervorm , of ïuel is de figuur 

 cene -werkelijke stergang; bij T. curvidens loopen de moedergangen horizontaal of een 



{) Ik bi'/.il iciiiuc .■xciuiilareii iu den Haag uil Je sclmrs vau tirandliuut ™ \aii |iaal\vrik vi-rknpi'n. 



'1) Iit het dviitscli wurdt deEe suorl .Kii|ifersleülier" geiiupiiid, 



:i) Naverwanl is P. .1 u a d ri d ,• n s Harliü, u.a. liij l'anjs en in den El/a>. ..i, dennen- Hier .» l.ij l.el nianneije liet zeer klein"' 

 linkje nal.11 den naad der dek»Lhilden. vuór den liaakvtimiipen tand. van dejen laalsten verder verwijderd ui nntbreeklpeheeh 

 verder uf 'den iijrand van hel af hellende uileinde, onder den haakland (nahij hel niidd.n en leb nner u\> de »ehijf van 

 dil uileinde) mei een duidelijken kegeltand. 



