762 ■ LXXVII. SCOLYTIDAE. — 15. ToMICUS. 



////(/;. rail Rijclurorscl i) bcriclu dat de „Lcttciv.ctter" in Nederland (o.a. bij 's Hccrcnbcrg) 

 in kleinen getale voürUomi, docli huogst zelden daarvan besebadiging bekend is. Ook 

 Siicllcn van t'ollenlioYcn nam dezen kever o|i onder de schadelijke insecten van Nederbmd. 

 In bet aangrenzend gebied is deze soort gevangen in Westl'alcn, bij Elberl'eld in de Rijnjirov., 

 Varel in Oldenbnrg en in Mannover (^t y pograpli iis L.) 



De dnrsale tnsscnenniiniten der vrij grove stippelrijen op de dekscliilden niet stippelrijen, 

 liet nitgcliolde, afbellende uiteinde is nimircr dol', maar glanzig; verspreid, docli iets rimpelig 

 bcstippeld; de voorlaatste tand in beide seksen met een driehoekig kno|)jc, Voorhoül'd zonder 

 bultje. Deze soort is doorgaans iets slanker, naar voren iets meer versmald. Aan den spriei- 

 kno|) is niet alleen de eerste, maar ook de tweede naad in een llanwen bocht naar voren 

 gekroind. Overigens in kleur en voorkomen als t y |)og raph iis; veelal daarmede verward. 

 Lengte :^2~5 """• Eveneens in de schors van sparren, doch ook van dennen, lorkcnboomen 

 en zilversparren. De vraatlignur (l'l. VI lig. 3) is minder regelmatig dan van ty|i ogra pb us; 

 zij nadert eenigermate den stervorm, vertoont veelal meer dan twee vcrtikalc inoedergangen 

 en heelt ook veel meer luchtgaten. De vcrtikale, mecrannigc nioedergangen vertoonen 

 groote neiging om in eene bocht, schuin naar boven te loojicn. Ook komen abnormale 

 vraatliguren, nl. in takken voor. Eveneens schadelijk. Niet inlandsch. In Middel-Duitschland. 



(a m i t in u s Eichli.) 



5 Het at'hellende uiteinde der dekscliildcn slechts met 3 kleine tandjes, welke ver van den zijrand 

 verwijderd en tamelijk in het midden tusschen den naad en den zijrand staan; de tweede 

 tand staat veel dichter bij den eersten dan bij den derden (suturalis J). 



liet arhellende inteinde der dekscliilden niet 4 tot 5 tandjes, waarvan alleen de laatste 

 (onderste) grootere iets van den zijrand-kant afstaat 6 



6 De tweede tand aan het afhellende uiteinde der dekschilden is bij het ,^ geen gekromde, groote, 

 kegelvormige baaktanil. liet voorhoofd bij bet J is slechts van voren dicliter, kort, geel 

 behaard; ook vertoont de voorrand van bet halsschild geene dichte, naar voren gerichte 

 baarbos 7 



De tweede tand aaii het alhellende uiteinde der dekschilden is bij het ,} een groote, lange, 

 kegelvormige, een weinig naar liinnen gebogen haaktand; tusschen dezen en den ondersten 

 grooten, iets van den zijrand afstaanden, kcgeltand met twee zijtandjes; bovendien is de zijrand 

 achter den ondersten grooten kcgeltand van twee kerftandjes voorzien (Fig. 122 III). De 

 eerste tand is in beide seksen vrij lang, haakvormig en vertikaal opgericht, lüj bet j zijn 

 dezelfde tandjes voorbanden , doch iets zwakker en de 2e tand is gewoon toegespitst 

 (Fig. 122 Illrt); het voorhoofd echter is overal dicht en lang, geel behaard en de voorrand 

 van bet halsschild vertoont een dichte, lange, naar voren gerichte, breede haarbos. De 

 stippels in de iets verdiepte langsrijen der dekschilden zijn van voren lijn, doch worden 

 naar achteren geleidelijk grover en brceder en raken elkaar bovenop en langs de zijden;dc 

 zijstrepen zijn veel lijner dan de dorsalcn bcstippeld; de tusschenruimten met eene zeer fijne 

 stippelrij. Pekzwart, pekbriiin of kastanjebruin, onuitgekleurde e.\emplaren geelbruin of geel; 

 lang, geelachtig behaard. De sprietknop niet nagenoeg rechten basaalnaad; de volgende naden 

 llanw naar de basis gekromd. Hals-child van achteren lijn, niet dicht bcstippeld, met eene 

 gladde middenstrook. Lengte 2.; - 3 mm. In de schors van zilversparren, vooral van oude hoomen; 

 het liefst op kwijnende staande- en op gevelde stammen. Vo]gcus Bargmt/nn Ic^fi zij uitsbntend 

 in den stam, slechts bij boogc uitzondering in de takken. Ook werd zij meermalen aange- 

 trollen in sparren en lorkcnboomen, en zelfs in verscheidene intbecmsche Co n i fe re n. Zij 

 is zeer schadelijk. De vraatligunr zie PI. VI fig. 4. De moedergangen loopen horizontaal, 

 •^oms eenigszins schuin; zij zijn in den regel twccarmig, min of meer accoladevormig met 

 een langen ingang; zonder paringskanicr; wanneer twee wijfjes van uit een gemeenschappelijk 

 boorgat voortgaan met knagen, dan (jutstaat eene diibbelgang, als eene dubbele, liggende 

 accolade. Deze soort is nKniogamiscb. Zoowel de moeder- als de larvengangcn zijn meestal in 

 het spint ingegraven, de eersten dieper dan de laatsten. De larve boort zich om te vcrpoppen 

 veelal vrij diep (ririm 2 mm.) in bet spint, knaagt de popholte geheel in bet bout uit en 

 sluit den toegang tot deze af met fijn houtknaagscT; vandaar dat men achter de schors gecnc 

 poplioltcn, doch aan liet einde der larvengangcn o|i het spint slechts witachtige, verhevene 



.1/r. Allill. rilt, l!i/rA<T..r<rf «!),• HuuUc-ll. H;Mi.lt,u,'k vuui' I.u,,Ij1.;i/.l-ii r.11,..». Arijli.-,ii ISU:. — Iv-ii u;i,:,:k iii.ii i; ..il.i.'l] 



liiHT uiii iKidHif iiiliciiliiijini uiHIn-rU drn • I.i'UtMi(.-Ufrji tiirr li. hiiKk-. wird ni iir l.iMiKw.nird. Ik \iiiiiued itiil iii M-Ui 



i;<'V;illi'ii iippavcii v;ni >i ti;idcli)kf diirt'n in l'i'iic l)c|i;ial(Ip slrcck, i'iMiviiiidin Itci'uslfii iip lifl MVemciiicii uil de ln-kciidi- uvrk.Mi 



van Hiili-diiivif , Ekhlii<l}, Jiiilrn h tV .>if.v(/'c '■ II-, ioiidvr hfjiuuriijk /iuli (jMTliii^id If lii-bt niun-iil di- juiste drli-rmiiialio 



diT »uuM ; de uieoniu;; dal hel liiee wel zuo zal ^l]ll aks elders, kan allielil lul verkeerde uilküilislen leiden. (ledureiide een 

 lijdvak van meer dan 30 jaren, dal ik duizenden (:ulen|ilera uil alle ourdell van uns land Ioef:e/,oridfn kreeg, is mij mijs' 

 nimiuer een , Itiuneu unie (ireuzen jievaiijïen , exeiiijdaar van T u ui i e n s t y p u g r a [) li n s bekend jïevvurden. Tuth acht ik 

 liet };eenszins unuutyelijk dat vvij dit inseel uuk wel in uns land kunnen vinden. 



