44 



Bij enkele Coleoptera komt sexiieel dimorphisrae der dekschilden voor, zoo 

 b. V. bij een aantal Harpahis- en Hydroporini-'s.QoxX.&ix waar het i glanzige, het $ 

 doffe dekschilden heeft; nog meer opvallend o. a. bij Dytisais, Acilius en enkele 

 Graphoderes-'iooxX.tw , waar de sculptuur der dekschilden bij beide seksen aanmerkelijk 

 verschilt; bij eenige Dytiscus-soQX\.tn komen als afwijking arrhenoide (d. i. met 

 het kleed der mannetjes) wijfjes voor. 



b. De achtervleugels '). 



(Vergelijk de figuren 5, 40, 62; deel I. 64, 75, 77, 100, 106 en 1:8; deel II). 



De achtervleugels, meestal ondervleugels of kortweg vleugels genaamd, 

 zijn vliezig, dun en doorzichtig, bij uitzondering geheel of gedeeltelijk gepigmenteerd , 

 in vele gevallen iriseerend en van een verschillend aderbeloop (nervatuur), bestaande 

 uit langs- en dwarsaders, voorzien. 



Bij de Coleoptera dient alleen dit paar vleugels om het lichaam door de lucht 

 te verplaatsen en zwevend te houden ; het ondersteuningsvlak is zoodoende aanmer- 

 kelijk verminderd en de vlucht daardoor vertraagd; dit nadeel wordt intusschen 

 opgeheven door de toename van het oppervlak van dit vleugelpaar; dit wordt nl. 

 zoozeer vergroot, dat de kevers genoodzaakt zijn het in de rust samen te vouwen. 

 Terwijl bij de meeste andere Insecten het achterlijf vrij aan den thorax bewegelijk 

 verbonden is en dientengevolge het zwaartepunt zoo noodig verplaatst kan worden , 

 geschiedt zulks bij de Coleoptera, waar het achterlijf innig met den thorax samen- 



ij Zijn dus de vleugels bij de Insecten in 't algemeen primitief afgeplatte zakvormige aanhangsels, 

 opgevuld met cellen, tracheecnvertakkingen en bloed (derhalve in genetisch verband te brengen met 

 de tracheeënkieuwen der Ep/iemo-idca-Xaryen), geheel ontwikkeld daarentegen zijn zij meestal dun 

 vliezig en van aders doorweven; toch herkent men den oorspronkelijken toestand daaraan, dat een 

 bovenste en een onderste membraan van elkaar gescheiden kunnen worden (men kan zulks doen bij 

 Insecten kort voordat zij uit de pop kruipen, en wel onder water, waarbij de vleugel met een fijn 

 buisje opgeblazen wordt) en dat de aders op beiden ontwikkeld zijn ; zoodoende bezit iedere vleugel 

 twee elkaar bedekkende netwerken van aders; toch komt het soms voor dat de aders der beide mem- 

 branen elkander niet volkomen bedekken. 



Het geschikt zijn tot vliegen bestaat vooral in de aanwezigheid van aders of nerven, die als 

 steunbalken dienst doen en zoodanig gerangschikt zijn, dat het vrij teedere huidvlak in uitgespannen 

 toestand blijft en de vleugel krachtige bewegingen kan doen, zonder dat het gewicht, dat zoo gering 

 mogelijk moet zijn, toeneemt. Bij uiterst kleine Insecten is het voorhanden zijn van nerven overbodig , 

 zoodat deze alsdan gereduceerd zijn of geheel ontbreken (zoo onder de Coleoptera b. v. bij de 

 Scydmaeiiidae , Trichopleryi^idae , Lathridüdae , Cioidae , Ptiiüdac e. a.). 



De plaatsing der vleugelparen op den 2en en 3en thoracaalring is juist de meest doelmatige, daar 

 veelal (o. a. bij bijen, wespen, vlinders) de beide paren, .als ware het een enkel paar, tegelijk werken 

 en omdat het zwaartepunt meer in het midden van het lich.aam gelegen is. 



Groote verscheidenheid bestaat er in de schikking, in den samenhang, in het aantal der aders, 

 alsook in de richting waarin zij loopen. In eene bepaalde rangorde loopt een stelsel van aders op de 

 vleugels, waarbij de krachtigste aders in den regel meer naar den voorrand gelegen zijn, aangezien 

 deze voor het doorklieven der lucht het stevigst gebouwd moeten wezen ; daarbij komt dat het 

 vleugeloppervlak doelmatig gespannen moet zijn , waarom de schikking eenigszins straalsgewijze is. 



