73 



van vele Oedemeridac zijn de laatste sterniten tot eene soort grijiiinrichting vervormd. 

 In 't algemeen kan men zeggen, dat de wijzigingen van het uiteinde van het achterlijf 

 voor de beide seksen eener zelfde soort, onderling een harmonisch verband doen zien. 



Een zeer verschillend gevormd , veelal zeer samengesteld toestel is het copulatie- 

 orgaan ') der mannetjes, waarvoor dan eens de naam forceps, dan eens die 

 van penis gebruikt wordt, wat echter geenszins hetzelfde is. De werkelijke roede 

 of penis is natuurlijk niets anders dan het buisvormige gedeelte, waarbinnen de 

 ductus ejaculatorius (die bij de copulatie het sperma geleidt) gelegen is, welke laatste 

 aan het uiteinde (dat is nog binnen in den penis) overgaat in eene vliezige, wijdere 

 instulping (de praeputiaalzak of het praeputium) uitgaande van den toprand 

 van den penis; het uiteinde van den duet. ejac. is dus feitelijk (door middel van 

 het praeputium) met het uiteinde van den penis vastgegroeid. Dit ]jraeputium is nu 

 eens langer, dan eens korter, ook wel bijna ontbrekend, op allerlei wijze van fijne 

 stekeltjes, doorntjes of eenige andere sculptuur voorzien, en vervult bij de copulatie 

 eene belangrijke rol, doordat het als de vinger van een handschoen naar buiten 

 uitgestulpt wordt en aanzwelt, waardoor de, eerst aan de binnenzijde gelegen, 

 oneffenheden (stekeltjes, doorntjes, enz.) naar buiten gericht en in de geslachtsopening 

 van het $ gebracht worden , om meer samenhang te veroorzaken. Bij de Cocci7ieUiihie 

 heeft men in de plaats van het praeputium eene vrij bewegelijke, lange buis om den 

 ductus ejac, door Verhoeff sipho genoemd, vermoedelijk ontstaan door diepe 

 inzinking van de cuticula aan de ringvormige uitmonding van den penis, tusschen 

 den peniscylinder en den praeputiaalcylinder. In sommige gevallen (o. a. bij Li/cani/s, 

 Dorens) zet zich de ductus ejacul. buiten den penis in een vast , niet instulpbaar, 

 doch buigzaam verlengsel, een flabellum, voort. 



De penis nu wordt in den regel begeleid door, of meer of minder omhuld met 

 bijkomende deelen, door Verhoeff para meren, door anderen ook wel kleppen of 

 valvae genoemd. Deze parameren kunnen op velerlei wijzen vervormd, vergroeid, 

 doch ook sterk gereduceerd zijn. Meestal zijn zij in de breedte verdeeld in de eind- 

 en de grondleedjes, welke laatste op hunne beurt weder in twee stukken kunnen 

 verdeeld zijn. De peniswand eindigt aan den voorrand veelal in twee uitsteeksels; 

 ook kan het onderste gedeelte zich splitsen in drie deelen , van welke op de zijdeelen 

 de uitsteeksels staan ingeplant; de onderdeelen zijn alsdan de lamina superior en 

 inferior en de laminae laterales. 



Uit een en ander volgt, dat nimmer sprake kan zijn van een gelijkstellen van 

 een zeer samengesteld copulatie-toestel als bij de Scarahaeidac , zijnde een bijzonder 



I) Verhandelingen over de achterlijfssegmenten en de copulatieorganen der mannelijke Coleoptera 

 (met kritiek van Weise en Sciiwakz, en tegenkritiek) werden gegeven door C. Vkrhoeff (zie 

 Literatuur-overzicht). 



