89 



welke uit het bovenste en het onderste slokdarra-ganglion ontspringen en in verbinding 

 staan niet de daarvoor bestemde zintuigen aan den kop. Bovendien treft men tast- 

 organen aan alle overige lichaamsdeelen aan i). Zeer vele sensitieve zenuwen staan 

 in verbinding met bepaalde tast- of beter zinharen; anderen loojien uit in de huid in 

 verschillend gevormde eindorganen , als : papillen , reukkolven , smaakfibrillen en zin- 

 kegels; deze staan hetzij vrij aan de huidoppervlakte of in een groefje van het chitine- 

 skelet ingeplant. Zoo heeft men op de sprieten der Coleoptera velerlei zin-organen; 

 o. a. op die van den meikever groefjes met papillen en zin-kegels, zonder zinharen; 

 men telde daar op de blaadjes der sprieten l)ij het c? 39°°° > ^'J het ? 35000 zulke 

 groefjes; ook bij aaskevers, doodgravers, Süiphylineti en mestkevers, die reeds op 

 grooten afstand hun voedsel door den reuk waarnemen, is het aantal zingroefjes op 

 de sprieten bijzonder groot. Bij Philonthus heeft men ook samengestelde groefjes 

 waargenomen, terwijl in zeer vele gevallen (o. a. bij de Carabidae , Thelephoridae , 

 Cerambycidae , Chrysomelidae en Curcuüotiidaé) de zingroefjes ontbreken. Op de 

 blaadjes der sprieten van Ceionia bevinden zich dicht opeen gehoopte membraan- 

 kanalen en hier en daar, daartusschen , gewone groefjes met een zin-kegel. Bij Xccro- 

 phorus komen op de sprieten porienkanaaltjes voor. Bij Geotrupes is de geheele 

 oppervlakte der sprieten dicht met kleine zin-kegels bezet , welke voor den reuk dienen ; 

 nadat de sprieten afgeknipt waren, hield het orienteeringsvermogen op. 



Wanneer een kever door een luid geruisch opschrikt, bemerkt men hoe de 

 sprieten bewogen en gericht worden; het heeft den schijn alsof het insect wilde 

 waarnemen vanwaar het geluid komt. Door microscopisch onderzoek blijkt dat 

 op de sprieten, behalve de reeds besproken kegeltjes en groefjes voor den reuk, 

 nog bovendien de eveneens reeds genoemde porienkanaaltjes voorhanden zijn, die 

 naar alle waarschijnlijkheid gehoorzintuigen zijn. Ook aan den meer of minder 

 afgeknotten top der kaak- en liptasters der Coleoptera bevinden zich, op een week 

 oppervlak, kleine, verlengde zin-kegeltjes, veelal in groot aantal, welke met groepen 

 van zin-cellen en zenuwen in verbinding staan; vermoedelijk zetelt hier een fijn ont- 

 wikkelde tastzin. Als groote uitzondering dienen bij Hydrophilus en verwanten de 

 tasters voor den reuk, daar de sprieten eene rol als hulporgaan bij de ademhaling 

 te vervullen hebben. 



Nog komen zintuigen voor aan de overige monddeelen en in de mondholte, 

 welke naar het schijnt voor den smaak dienen. Zoo treft men bij Dy fiscus o. a. boven 

 in de mondholte, op het gehemelte, den epipharynx, twee kussenvormige ver- 

 hevenheden aan, waarop talrijke zin-groefjes en een paar smaakpapillen, waarop de 



i) Bekend is het, dat bij sommige insecten (sprinkhanen') zelfs het gehoororgaan hetzij aan het 

 begin van het achterlijf of aan de pooten gelegen is. 



