93 



alle weefsels, welke de verschillende organen opbouwen; zoodoende verkenen zij 

 bovendien eenigen steun aan de weeke deelen. Het ademhalen heeft plaats door 

 inkrimping en uitzetting van het achterlijf; daarbij worden de tracheeen afwisselend 

 gecomprimeerd en de onzuivere lucht uitgedreven of de versche lucht weder ingezogen. 



De wand der tracheeen wordt gevormd door eene cellen-laag en is elastisch, 

 terwijl eene binnenste chitinehuid, de „intima", spiraalvormig uitsteekt, d. w. z. 

 doorloopendc , plaatselijke verdikkingen vertoont, waardoor het mogelijk wordt de 

 chitinehuid als een spiraaldraad uit te trekken. De fijnste uiteinden der tracheeentakken , 

 de „tracheeen-capillairen ", missen de spiraaldraad, doch de intima is gewoon. 



Bij zware, volumineuse kevers, o, a. bij vele Scarabaeidae (o. a. Geo/rupes, 

 Melolorttha), Bitprestulae e. a. , komen nog luchtzakken voor in verbinding met de 

 tracheeen; de samenhang bestaat in een dun trachee-stammetje aan de zijtakken der 

 hoofdstammen; gewoonlijk heeft men geen spiraaldraden in deze luchtzakken en zijn 

 de wanden minder vast dan bij de eigenlijke tracheeen. Het zijn apparaten, die, zoo 

 zij met lucht gevuld zijn, het soortelijk gewicht van het dier verminderen, ten einde 

 het vliegen gemakkelijker te maken. Het volpersen met lucht gaat in den regel zeer 

 snel, doch o. a. bij den meikever vordert zulks eenige voorbereiding tot het vliegen; 

 het eigenaardig hijgen is daarvan een duidelijk voorbeeld. 



Bij de meeste Insecten liggen de stigmata aan de zijden van het lichaam, in de 

 weeke verbindingshuid tusschen tergiet en sterniet. Bij de Coleoptera liggen die van 

 den thorax meer naar de buikzijde, die van het achterlijf meer naar de rugzijde 

 gericht, nl. tegen den rand van het tergiet. Naar gelang van de ontwikkeling van 

 een segment ligt een stigma hetzij meer naar voren of meer naar het midden ; zoo- 

 doende kan het den schijn hebben of b.v. het eerste paar stigmata aan het achter- 

 gedeelte van den prothorax, of wel aan het voorste gedeelte van den mesothorax 

 gezeten is, toch behoort ieder stigma tot een bepaald segment gerekend te worden. 

 Als gevolg van de buitengewone ontwikkeling van den prothorax bij de Coleoptera 

 is het eerste paar stigmata geheel aan dit lichaamsdeel gelegen, terwijl het daarentegen 

 in andere gevallen, zooals bij vele vlinders, bij reductie van den prothorax, daarvan 

 verwijderd staat en tot den mesothorax zou gerekend worden. Bij de larven der 

 Lamellicornia ligt het i= paar stigmata geheel aan den prothorax. Ook het 3"= paar 

 stigmata bij de volkomen kevers (dat feitelijk bij het achterlijf behoort ') en tusschen 

 den metathorax en het eerste, meestal geheel gereduceerde, achterlijfssegment gelegen 

 is) hangt met den metathorax samen en komt in bouw en grootte met de beide 

 eerste paren van den thorax overeen. 



l) Als algemeene regel geldt bij volkomen insecten de aanwezigheid van stigmata aan den pro- 

 en aan den mesothorax, doch niet aan den metathorax. 



