94 



Bij de kevers en in 't algemeen bij de meeste insecten is het aantal paren 

 stigmata lo, nooit meer. Hiervan liggen 3 of 2 paren aan den thorax en 7 of 8 

 aan het achterlijf. Veelal echter zijn slechts 9 paren of nog minder voorhanden, wat 

 in verband staat met het gereduceerd zijn der aciiterlijfsringen (zie blz. 68). Aan 

 de laatste 2 of 3 , veelal ingetrokken, segmenten van het achterlijf zijn geen stigmata 

 voorhanden, ook in den regel niet wanneer deze segmenten niet ingetrokken zijn. 

 Bij de Pselapliidae o. a. zou een 9= stigmenpaar aan het uiteinde van het 7= tergiet 

 gelegen zijn en tot een ingetrokken tergiet behooren. 



Een stigma in den meest oorspronkelijken vorm (o. a. aan de aciiterlijfsringen 

 der Coleoptera) is eene cirkelronde of elliptische opening, door een chitine-ring, het 

 peritrema, steeds opengehouden, doch zonder Hppen of kleppen en ook niet met 

 eenige bewegelijkheid van den rand; van uit deze opening gaat eene trechtervormige 

 versmalling naar binnen. Daarentegen zijn de stigmata aan den thorax b;i eenzelfden 

 kever zeer veel grooter en meer lang-s].>leetvormig; de lippen aan den rand zijn met 

 meer of minder vertakte haren bezet, om het binnendringen van vuil en stof te 

 beletten; dit is dus een zeefstigma, o. a. zeer duidelijk te zien bij Dy/iscus en Sia- 

 phylinus. Bij de larven der Scarabafidae zijn de stigmata van het achterlijf, volgens 

 Meinert, gesloten; eene afsluitingsinrichting (epiglottis) aan de tracheeen daar ter 

 plaatse, zooals door meerdere schrijvers werd aangenomen, ontbreekt, volgens .Sörensen, 

 geheel en zou ook geheel onnoodig zijn. 



Het openen en sluiten der stigmata geschiedt nu doordat de beide lippen op- 

 en neerbewogen worden of uiteen wijken , ook komt het voor, dat zich slechts eene 

 der beide lippen beweegt ten opzichte van de andere, die onbewegelijk blijft. In dit 

 laatste geval is de inrichting wat samengestelder, daar de bewegelijke lip met de 

 andere door een veerkrachtigen sluitband verbonden is en eene ringvormige sluitspier de 

 trachee onder aan het stigma omgeeft en tevens met de bewegelijke lip verbonden is; 

 door contractie dezer spier wordt het stigma afgesloten ; in rust is het stigma open , 

 zoodat de lucht in de trachee alsdan ongehinderd met de buitenlucht in gemeenschap 

 staat. Zoo onderscheiden zich, volgens Sörensen, de stigmata van den mesothorax 

 bij den volkomen meikever zeer van de overigen door het totaal ontbreken van eene 

 bepaalde afsluitingsinrichting of epiglottis aan het begin der tracheeen; toch kan 

 hier dit stigma zich openen of sluiten , doordat aan het ondereinde ervan een zeer 

 klein spiertje met de meest bewegelijke lip verbonden is; het opengaan geschiedt 

 alleen onder het vliegen. Volgens denzelfden schrijver vindt men o. a. bij de larven 

 der Biiprestidae en Cerambyctdae en in 't algemeen bij insecten-larven , behalve eene 

 spier om plotseling de trachee af te sluiten, nog bovendien een of twee spieren om 

 deze (nl. de afsluitingsinrichting of epiglottis) te openen. Ook bij enkele volkomen 

 kevers (o. a. aan de achterlijfsstigmata van Dorens paralklopipedus) vond hij behalve 



