bywa na otwartych , suchych i na skwar słoneczny wy- 

 stawionych miejscach. Jedne z nich ukrywają sie pod 

 wilgotnym mchem, liśćmi, kamieniami, pod krzewami, 

 w rozpadlinach skał, szczególnie wapiennych; inne znowu 

 kryją się w wilgotnej ziemi , w namuliskach rzecznych, 

 gdzie często z innych stanowisk spłynięte znaleść można 

 gatunki. Ślimaki zaś wodne przebywają w rozmaitych wo- 

 dach płynących lub stojących i to inne formy w jednych, 

 inne zaś w drugich , inne w źródlanej wodzie , inne 

 w wielkich rzekach, inne w bagnach i kałużach, inne zaś 

 w stawach i jeziorach. Jak ślimaki lądowe od geogno- 

 stycznych stosunków okolicy i podglebia, równie i wodne 

 mięczaki zależne sa od właściwego składu wody, szcze- 

 gólnie zaś od większej lub mniejszej ilości roztworzonego 

 w niej dwuwęglanu wapna. Podobnie ma się rzecz z dwu- 

 skorupnymi mięczakami czyli małżami. Cienkoskorupne 

 s ze ze żuje (Anodonta) przebywają w stawach lub wolno 

 płynących wodach, a delikatniejsze jeszcze grochówki 

 (Pisidium) również głównie tylko w stojących wodach ; gru- 

 boskorupne zaś s kojki (Unio) tylko w wodach płynących. 

 Nietylko atoli fizyczne stosunki gleby lub wody lecz 

 także przeciętna ciepłota roczna wpływa niepomiernie jak 

 w innych działach zwierząt na rozmieszczenie mięczaków. 

 Dlategoteż w górach odpowiednio do rozmaitego ich wznie- 

 sienia z odmiennymi spotykamy się formami, których wcale 

 nie znachodzimy na równinach. Niższa bowiem ciepłota 

 roczna a zarazem większy zasób wilgoci wywołuje od- 

 rębny świat mięczaków w cienistych borach górskich lub 

 na otwartych a chłodnych halach i ośnieżałych turniach. 



Największa część ślimaków lądowych szuka na zimę 

 miejsc ochronnych , gdzie przebywa w odrętwieniu aż do 

 przyszłej wiosny. W czasie zaś upałów letnich i dłużej 

 trwającej posuchy kryje się przeważna ich część w miej- 

 scach wilgotnych i zacienionych, które natychmiast opusz- 



