201 



Rodzaj, Hemisinus Swainson. (Melanopsis Fer.) Poczerniak J. N. 



(Zaczernieć J.). 



Zwierzę z nogą kształtu eliptycznego; rożki stożkowato 

 szydłowate, ściśnione ; oczy zewnątrz przy nasadzie rożków na 

 krótszych trzonkacli umieszczone, pyszczek ryjkowaty. Skorupka 

 bez dołka osiowego, wieżyczkowata, gładka lub żeberkowana ; 

 brzeg otworu wewnętrzny od zewnętrznego przedzielony rowkiem 

 zatokowym ku tyłowi odgiętym ; wieczko rogowate z dołkiem 

 mocno odśrodkowym. 



Eodzaj ten należy do południowo-wschodniego obszaru roz- 

 mieszczenia. U nas żyją dwa poniżej opisane gatunki, ograniczone 

 tylko do Dniestru i większych jego dopływów, gdzie się znacho- 

 dzą zwykle wśród silnego prądu wody. 



175, Hemisinus Esperi Ferrusac. (Tab. VIII. f. 174). 



Clessin. U. 31. F. O. U. u. d. S. str. 685, f. 469. 



Skorupka bardzo gruba, jajowato stożkowata, lekko prąż- 

 kowana, prawie gładka, jasno lub ciemno oliwkowej, niekiedy 

 nawet ciemno-brunatnej lub czarnawej barwy, rdzawo lub ciemno- 

 brunatno cętkowana ; cętki grubokreskowate zwykle w dość 

 regularne szeregi, równolegle do szwów międzyskrętnych uło- 

 żone, często jednakże wielokrotnie poprzerywane lub zlewające 

 się z sobą w poprzeczne prążki, nieregularnie zygzakowate. Na 

 ciemno ubarwionych okazach są te cętki bardzo niewyraźne, 

 przezco skorupka wydaje się jednobarwną. Skrętka miernie długa, 

 złożona z 6—7 skrętów, dość prędko rozszerzonyoh , miernie 

 wypukłych, przedzielonych szwami dość wyraźnie wgłębionymi 

 Skręt ostatni, prawie "j^ wysokości zajmujący, kończy się otwo- 

 rem jajowatj^-m ku górze ostrokątnym. Brzegi otworu są ciągłe 

 i ostre. Wieczko rogowate, brunatne. 



Kształt i ubarwienie skorupek są niestałe; niekiedy pierw- 

 sze skręty są wypuklejsze aniżeli u formy typowej, czasem znowu 

 nadpsute a u starszych szczególnie okazów jakby nagryzione, 

 skutkiem czego brak pierwszych 2 — 3 skrętów, czem głównie 

 odznaczają się okazy z pod Halicza i Dźwinogrodu nad Dnie- 

 strem. Najbardziej oddalają się od formy typowej zebrane 

 w Dniestrze pod Haliczem 



Okazy z skrętami znacznie wypuklejszymi możnaby uwa- 

 żać za wybitną odmianę: Var. turgida Parr. Cl. D. M. F. O. U. 



