204 



Skorupka półkulista , łódkowata , bez dołka osiowego, zło- 

 żona z kilku bardzo prędko rozszerzonych skrętów, tworzących 

 małoco wystającą skrętkę. Otwór obszerny z brzegami ostrymi ; 

 brzeg osiowy obszerny, perłowo-maciczny : wieczko wapniste 

 z ciernistą przysadką. 



Rodzaj ten trzyma się tylko rzek, rzadziej znachodzi się 

 w jeziorach. Z wyjątkiem okolic górskich i alpejskich żyje w ca- 

 łej prawie Europie, gdzie występuje w kilku gatunkach, z któ- 

 rych u nas żyją tylko : 



177. Neritiua fluyiatilis L. (Tab. IX. f. 177). 



Clessin. D. E. M. F. 2 wyd. str. 504, f. 350. 

 — D. M. F. Ó. U. u. d. S. str. 697. 



Zwierzę ogrubne, jajowate, żółtawo-białawej barwy z cie- 

 mniejszą głową i grzbietem ; płaszcz popielaty, noga wielka, 

 z przodu zaokrąglona, rożki szczecinowate, przy nasadzie zgru- 

 białe ; oczy osadzone przy nasadzie rożków na kurczliwych trzo- 

 neczkach. Skorupa półkulistawa, wydłużona, delikatnie prążko- 

 wana z ciemno-fioletowymi albo brunatnawymi nakreśleniami 

 na tle białawem za życia a blado -fioletowymi lub różowymi 

 w różnych odcieniach po śmierci zwierzęcia. Skrętka bardzo 

 krótka, złożona z 3 bardzo prędko rozszerzonych skrętów, z któ- 

 rych ostatni prawie całą skorupkę tworzy ; otwór półkolisty, 

 ostrokrawędzisty, ciągły, nierozszerzony, brzeg osiowy szeroki 

 perłowomaciczny ; wieczko zgrubiałe, spiralne, na brzegu ze- 

 wnętrznym czerwonawo zabarwione. 



Skorupki zebranych w różnych okolicach okazów kształtem 

 małoco się różnią, ale natomiast pod względem ubarwienia są 

 tak zmienne, że nie ma prawie dwu zgodnych ze sobą. Tło wpra- 

 wdzie przeważnie jest białawe, ale cętki i kreseczki klinowate 

 są raz ciemniejsze raz jaśniejsze, raz ostro uwydatnione, to znowu 

 niewyraźne ; raz zlewają się ze sobą w prążki podłużne, przery- 

 wane, jaby tworzyły szachownicę nieregularną, to znowu tworzą 

 poprzeczne zygzakowate smużki, równoległe do brzegu otworu. 

 Niekiedy zlewają się ze sobą tak, że tło okazuje się tylko w po- 

 staci kresek białych albo tło jaśniejsze zanika a cała skorupka 

 jest jednobarwną , brunatnawą , fioletową albo prawie całkiem 

 czarną. Są to jakby naturalne pisanki, odznaczające się przero- 

 zmaitym wzorem w nakreśleniu i ubarwieniu. 



