218 



między- i przy zwrotnikowym. U nas żyjące gatunki należą, do 

 drobnych małżek, na które dopiero w ostatnich czasach baczniej- 

 szą zwrócono uwagę. 



I. Rodzaj. Sphaerium Scop. Gałeczka B. 



(Kulka Ś. Serduszak J.). 



Cewka oddechowa i odchodowa dość długie, przy nasadzie 

 zrosłe a ku końcowi widlasto rozbieżne. Skrzel dwie pary ; 

 zewnętrzne mniejsze od wewnętrznych ; płatki przygębne i mię- 

 śnie jak u skójkowatych ułożone. Skorupka mała, krągławego 

 zarysu ; szczyty szerokie, pośrodku b. górnego umieszczone, mało 

 wystające. Zawiasa złożona z szerszej lub węższej listewki, na 

 której osadzone są zęby główne i boczne. Grłównych ząbków 

 1 — 2 na każdej skorupce pod szczytem ; zęby boczne krótkie, 

 na prawej połówce skorupy podwójne, na lewej pojedyncze. 

 "Więzadło krótkie. Wciski lekko zaznaczone. Małżki te przeby- 

 wają na dnie wód stojących, bardzo rzadko płynących. Znacho- 

 dzą się na całym obszarze kraju. U nas wykryto dotychczas 

 tylko trzy gatunki, z których jeden należy do podrodzaju : Spliae- 

 riastrum Bourg. a dwa do podrodzaju Corneola Cl. 



Podrodzaj. Si^haeriastrum Bourg. 



184. Sphaerium riyicola Leach. (Tab. XI. f. 178). 



Clessin. JD. E. 31. F. 2 wyd. str. 557, f. 375. 

 — D. M. F. Ó. U. u. d. S. str. 749. 



Zwierzę podłużnie krągławe, żółtawo-szare ; noga biała, 

 lemieszowata, zaostrzona; płaszcz żółtawo-biały z żółtym brze- 

 giem; cewki mięsno- czerwone, poprzecznie drobno prążkowane, 

 2 — 4'7'n długie. Cewka oddechowa dłuższa i szersza od odchodo- 

 wej ; płatki przygębne wąskie, wrzecionowate, poprzecznie prą- 

 żkowane; skrzele białe. Skorupka wielka, kolistawo-jajowata, 

 równoboczna, dość wypukła, mocna, z wyraźnymi przyrostami, 

 skutkiem czego wygląda jakby gęsto użebrekowana, barwy bru- 

 natnej z brzegiem dolnym żółtawym. Szczj^t szeroki, nieco przy- 

 tępiony. Brzeg górny krótki mało wypukły ; b. przedni jedno- 

 stajnie zaokrąglony; b. tylny, zaokrąglony, tworzy z b. dolnym 

 kąt tępy. B. dolny, słabo łukowaty, przechodzi nieznacznie w brzeg 



