WETENSCHAPPELIJKE VERGADERING 



Amsterdam. Gebouw voor Zoötomie. 26 October 1895. 's Avonds 8 uur. 



Aanwezig de HH. Weber (Voorzitter), Sluiter, Ruge, Koorevaar, 

 Kedeke, Kerbert, Bolsius, Loman, Molengraaff, Seydel en Hoek. 



De Heer Seydel spreekt over het z. g. Jacobson'sche orgaan bij de 

 Amphibien en vermeldt, dat het bij deze dieren voorkomt als een goot- 

 of blindzakvormige verwijding (diverticulum) van de neusholte. Ontoge- 

 netisch kan men het zintuig-epithelium van dit orgaan van dat der 

 Regio olfactoria afleiden — eene gemeenschappelijke aanleg, die b. v. bij 

 volwassen exemplaren uit de innervatie blijkt. Een tak van den ven- 

 tralen Olfactorius-stam begeeft zich naar het orgaan — dezelfde tak die 

 vooraf zenuwtakken afstond voor het reukslijmvlies. 



Bij de Perennibranchiaten strekt zich het eigenlijke zintuig als eene 

 aan de ondervlakte van de neusholte verloopende groeve tot aan de 

 apertura nasalis achterwaards uit. Door deze groeve wordt een adem- 

 halingsstroom , die van achteren af door de neusholte gaat, gedeeltelijk 

 zijdelings geleid en naar het Jacobson'sche orgaan gevoerd. Op die wijze 

 wordt de uitademingsstroom en door tusschenkomst daarvan de inhoud 

 van de mondholte aan eene zintuigelijke controle van de zijde van het 

 Jacobson'sche orgaan onderworpen. Zoo ontstaat dus reeds bij de Am- 

 phibien eene betrekking van het laatste tot de mondholte. 



Bij de Anuren en de Urodelen is deze gootvormige groeve zeer om- 

 vangrijk geworden en strekt zij zich met behulp van de apertura nasalis 

 interna tot aan het dak van de mondholte uit. Zij wordt in de litera- 

 tuur als kaakholte aangeduid. Daar zij echter met het gelijknamige deel 

 uit den zoogdierenkop niets gemeen heeft , wordt er hier de naam : 

 zijdelingsche neusgroeve of zijdelingsche neusgang voor voorgeslagen. 



Bij Protens en' Menobranchus ontbreekt het Jacobson'sche orgaan. Bij 

 Selachiërs en Teleostiers is men er tot heden niet in geslaagd het aan 

 te toonen. Waarschijnlijk ontstond het in de groep der Amphibien en 

 wel van den aanvang af onder aanpassing aan de functie om den expi- 

 ratorischen ademhalingsstroom aan eene zintuigelijke controle te onder- 

 werpen. Wellicht bestaat er genetisch verband tusschen dit orgaan en 

 de juist bij lagere Amphibien zoo omvangrijke Blaue'sche reukknoppen. 



De Heer Bolsius bevestigt zijne in de huishoudelijke vergadering van 

 30 Juni te Haarlem gedane mededeeling omtrent het voorkomen van 

 Apus productus in noord-oostelijk Noord-Brabant. Hij vertoont een 



