228 



strekt hij zich meer of minder ver uit naar den voorrand der pla- 

 centa (gelegen bij den kop van 't embryo). Soms zelfs reikt de 

 groeve geheel tot den voorrand, wanneer ze ook naar voren ge- 

 leidelijk in de diepte afneemt. In dat geval is dus de placenta 

 eenigszins hoefijzervormig (zie fig. 15). Nooit reikt de groeve 

 verder naar achteren dan ongeveer 't midden der placenta. Op 

 andere placenta's is de groeve eenigszins stervormig door plooiing 

 van den moederkoek. Ik ben geneigd aan te nemen, dat dehoef- 

 ijzervorm in de ontogenesis (tenminste meestal) voorafgaat aan de 

 zuiver centrale verdunning. De ovale groeve verkort zich dan in 

 de ontwikkeling van voren naar achteren, vandaar dat men slechts 

 nu en dan op oude placenta's een gerekte groeve vindt, die lang 

 niet zeldzaam is op jongere stadiën. 



Ik noem dezen put den placentanavel. De placenta wordt verder 

 omgeven door een licht getinte randzone, die blijkt te bestaan uit 

 ectoplacentair plasmodium zonder allantoïsvaten ; de allantoïs is 

 dan ook niet vergroeid met dit gedeelte der placenta. Nu is 't 

 opmerkelijk, dat deze randzone op verschillende placenta's in 

 verbinding staat met den (langgerekten) placentanavel (zie fig. 15) 

 hetgeen den hoefijzérvorm dier placenta's nog meer doet uikomen, 

 omdat de vergroeiingsgrens der allantoïs langs de randzone bij den 

 placentanavel plotseling centripetaal inbuigt langs den rand van den 

 navel. (Hieronder zullen wij zien, dat de allantoïs den navel vrijlaat). 



Op latere stadiën vindt men geen spoor terug van een placen- 

 tanavel. Wel vindt men op de plaats daarvan een »lidteeken", 

 vermoedelijk ontstaan door vergroeiing der randen van den navel, 

 zooals bij de hieronder volgende bespreking van den histologiscben 

 bouw zal blijken. 



Ik wil ten slotte, ter verklaring van fig. 15 nog meedeelen, dat 

 de putjes, die over 't geheele oppervlak verspreid zijn, zijn ontstaan 

 door de in de placenta dringende stekels van de jonge egel. 



Om de beteekenis van den placentanavel te onderzoeken dient 

 de histologische bouw te worden nagegaan. 



Boven is er reeds op gewezen, dat de vorming van het lacunen- 

 vilt regelmatig geschiedt aan bet geheele binnenoppervlak van de 



