nen, geen oogen, zeer zwakke parapodiën, enz. — Hieruit valt af te 

 leiden, dat de worm de polyp niet verlaat. De polypen der Dasygorgia 

 vertoonden een belangrijke vermeerdering van het aantal kalklichaainpjes 

 hunner wand. Voorbeelden der veranderde polypen van Dasygorgia en 

 Caligorgia benevens teekeningen werden vertoond. 



De Heer van Bemmelen vertoont eene plaat met afbeeldingen der 

 schedels van Ornithorhynchus en Echidna, behoorende bij de dissertatie 

 van Joannes Wagner: De Partibus, Mammalium os temporum constituen- 

 tibus, Dorpat, 1858. Spreker meent, dat deze afbeeldingen, die zoover 

 hij weet in de literatuur volkomen onopgemerkt zijn gebleven, tot de 

 beste behooren, welke ooit van Monotremen-schedels zijn gepubliceerd, 

 al valt niet te ontkennen, dat meerdere der daarin voorgestelde naden 

 niet met zekerheid zijn vastgesteld, of zelfs hoogst waarschijnlijk niet 

 bestaan. In allen gevalle mogen deze afbeeldingen beschouwd worden 

 als een verdienstelijke poging, om het vraagstuk van den bouw der 

 Monotremen-schedels op te lossen. 



Het omgekeerde meent spreker te mogen beweren omtrent den arbeid 

 van Prof. V. Sixta: »Der Monotremen- und Reptilien-Schadel; eine ver- 

 gleichend-osteologische Untersuchung", waarvan thans het uitgewerkte 

 stuk is verschenen in Schwalbe's Zeitschrift für Morphologie und Anthro- 

 pologie, Bd. II, Hft. II, 1900. Uit de daarin voorkomende afbeeldingen 

 blijkt, dat spreker juist had gezien, toen hij uit de voorloopige mede- 

 deeling van Prof. Sixta in den Zoologischen Anzeiger, Bd. XXIII, N°. 613 

 (23 April 1900) meende te mogen opmaken, dat deze onderzoeker de 

 palatina der Monotremen voor pterygoidea aanziet, en de verhemelte- 

 uitsteeksels der bovenkaaksbeenderen voor de palatina. Het ontbreken 

 van naden, — tenminste van gemakkelijk zichtbare — aan de volwassen 

 Monotremen-schedels gebruikt Sixta als vrijbrief, om willekeurige beender- 

 grenzen overal daar aan te nemen, waar zij tot betere overeenstemming 

 met Hagedissen- schedels hem wenschelijk voorkomen. Daartegenover stelt 

 spreker de meening, dat het in de eerste plaats noodzakelijk is, den 

 schedel der Monotremen te vergelijken met dien van andere Zoogdieren. 

 Bij dat onderzoek is spreker tot den uitslag gekomen, dat op vele pun- 

 ten de grootste overeenkomst gevonden wordt met den schedel van 

 Insectivora en Chiroptera. 



Als voorbeelden laat hij schedels van Erinaceus en Pteropus rondgaan. 

 In 't bijzonder vertoont de streek der trommelholte vele punten van 

 gelijkenis, wat ook blijkt uit de vergroote afbeeldingen in het werk 

 van Di\ A. Denker: Vergl. Anat. Unters. über das Gehörorgan der 

 Saugethiere, nach Corrosionspraeparaten und Knochenschnitten, 1899. In 

 de eerste plaats is het trommelbeen bij deze dieren evenmin als bij 

 Monotremen beenig met het petrosum verbonden, maar verder vertoont 

 ook de ventrale vlakte van het petrosum, die het dak der trommelholte 

 vormt, velerlei punten van overeenkomst, bepaaldelijk met Echidna. Het 

 allersterkst is dit het geval met het petrosum van Erinaceus, aan welk 

 been de canalis fallopii dicht voor de fenestra vestibuli overgaat in 

 een open geul, die, lateraal van beide gehoorvensters om, caudaalwaarts 

 loopt en daarbij overwelfd wordt door een uitsteeksel van den lateralen 

 rand van het petrosum. Dit uitsteeksel bezit de grootste gelijkenis met 

 het overeenkomstige bij Ornithorhynchus en vertegenwoordigt, evenals 

 bij Monotremen, den processus mastoideus. 



Een ander punt van overeenkomst tusschen Monotremen en Insectivoren 



